Gratis hulpverlening voor jongeren bij de Antwerpse vzw Tejo loopt als een trein...

"Problemen zoals verslaving, misbruik of geweld zien we hier amper. De rode draad lijkt toch de gezins- en leefsituatie van kinderen en jongeren. Symptomen zoals agressie, depressiviteit, een negatief zelfbeeld en stress vinden dikwijls hun oorsprong in complexe gezinssituaties en moeilijke relaties met de mensen in hun omgeving." (De Standaard, 14/06/2011)
Aan het woord is Ingrid Dejonghe, initiatiefneemster achter Tejo vzw. Elke dag na school en ook op woensdag- en zaterdagmiddag kunnen jongeren er binnenstappen voor een goed gesprek met een therapeut. Met of zonder afspraak, gratis en anoniem.
De therapeuten voor jongeren, kortweg Tejo vzw, zijn ruim een jaar actief. Ze hielpen al bijna 400 jongeren, met vier keer zoveel gesprekken. Soms voelt een jongere zich na één gesprek al veel beter, andere worden na tien gesprekken doorverwezen naar verdere hulpverlening. Velen zien weer licht in het donker na een gesprek of vier, vijf. Een kwart van de jongeren kwam zelf op het idee om hulp te zoeken bij Tejo vzw. De laagdrempelige toegang slaat dus aan. Anderen worden doorverwezen door vrienden, leraren, Centra voor Leerlingenbegeleiding of jeugdadviescentra (JAC's). Recent ook door maatschappelijk werkers in asielcentra voor minderjarigen.
Veel hulpverleners zien weer licht in het donker na een bezoek aan ons documentatiecentrum. Zeker voor wat degelijke literatuur rond hulpverlening en psychotherapie voor jongeren betreft. Een greep uit ons aanbod uitleenbaar materiaal...

Klassiekers van de kinder- en jeugdpsychotherapie: werken met kind en gezin

Verheij, F. en Oele, C.

784 p.

2010

Veel oudere werken zijn moeilijk toegankelijk waardoor de meeste kinder- en jeugdpsychotherapeuten niet direct kennis kunnen nemen van deze artikelen. In dit boek zijn, op basis van de vier meest invloedrijke referentiekaders (het psychoanalytische, het cliëntgerichte, het behavioristische en het systeemtheoretische) en bepaalde tijdsperioden, hoofdstukken en artikelen gebundeld die voor de ontwikkeling van het vakgebied een bijzondere betekenis hebben gehad. In korte introducties wordt de geschiedenis beschreven en wordt besproken welke 'oude' denkbeelden, inzichten en interventies nog zijn terug te vinden en wat hun invloed is op de dagelijkse praktijk.

Een gezamelijke weg: psychotherapie bij adolescenten met persoonlijkheidsproblematiek

Tijdschrift voor Psychotherapie

Vol. 35, nr. 5, blz. 358-371

2009

Dit artikel bespreekt de werkzame factoren en valkuilen in de psychotherapeutische behandeling bij adolescenten met persoonlijkheidsproblematiek. De auteurs pleiten voor een individuele psychotherapie ingebed in een multidisciplinaire behandeling waar ouderbegeleiding of systeemtherapie maar vaak ook een ambulante of (dag)klinische groepsbehandeling deel van uitmaken. De voorwaarden voor een dergelijke behandeling worden in dit artikel besproken.

Levensverhalen schrijven met kinderen en jongeren

Systeemtheoretisch Bulletin

Vol. 27, nr. 3, blz. 245-271

2009

De auteur benadrukt dat het samen schrijven aan een levensverhaal kinderen in de pleegzorg helpt om moeilijkheden en onbesproken gebeurtenissen een plaats te geven. Ze belicht deze therapeutische methodiek met de focus op meervoudige expertises, de kracht van het alledaagse, verbondenheid, meerstemmigheid, humor, speelsheid, moeilijke verhalen, last, loyaliteiten en toekomstgerichtheid.

Interculturele psychotherapeutische ontmoetingen

Systeemtheoretisch Bulletin

Vol. 27, nr. 1, blz. 5-25

2009

De ingewikkelde leefwereld van buitenlandse niet-begeleide minderjarigen en het therapeutisch werken met deze doelgroep wordt in dit artikel verkend. Door middel van casuïstiek illustreert de auteur het belang van een veilig psychotherapeutisch kader. Er wordt ingegaan op acculturatie en identiteitsverwarring, stereotypering en maatschappelijke omgangsvormen, de cultuurhistorische achtergrond van cliënt en hulpverlener, belangrijke waarden en normen hier en ginder, de sociaal-politieke context, weerstand opgevat als conflicterende sociale perspectieven en tot slot wordt ook het werken met dromen beschreven.

Adolescenten en respect: psychotherapie met adolescenten

Roosen, C.J.A., Savenije, A., Kolman, A. en Beunderman, R.

142 p.

2008

Over de betekenis van 'respect' bij adolescenten en hun omgeving. Het begrip respect wordt belicht vanuit de volgende perspectieven: het maatschappelijk perspectief, het gezins- en systeemperspectief, ontwikkelings- en persoonlijkheidsstoornissen rond het zelfgevoel en de therapeutische context.

De adolescentie als reorganisatiefase: een integratie van neurobiologische, psychoanalytische en ontwikkelingspsychopathologische perspectieven

Tijdschrift voor Psychotherapie

Vol. 34, nr. 3, blz. 169-185

2008

In de adolescentiejaren, van 11 tot 23 jaar, treden explosieve veranderingen op in de hersenontwikkeling. Samen met ingrijpende veranderingen in de sociale omgeving leiden die tot een reorganisatie in de psychische ontwikkeling van de adolescent in kwestie. In dit artikel worden recente onderzoeksgegevens over deze periode vanuit een interdisciplinaire benadering en een biopsychosociale visie besproken. Implicaties daarvan voor de adolescentenpsychotherapie komen aan bod.

Filosoferen met kinderen en jongeren in de hulpverlening

Systeemtheoretisch Bulletin

Vol. 26, nr. 3, blz. 337-360

2008

De auteurs tonen hoe een filosofische ingang helpt om in gesprekken met kinderen en jongeren uit impasses te geraken. Filosofie en filosoferen betekent ondermeer plezier hebben in het samen denken en de onverwachte wendingen en uitkomsten die dit kan geven. Het betekent dat een hulpverlener zijn 'helpende' rol opzij zet ten gunste van een rigoreus maar speels gemeenschappelijk denkonderzoek.

Kinder- en jeugdpsychiatrie: behandeling en begeleiding

Verheij, F., Verhulst, F.C. en Ferdinand, R.F.

489 p.

2007

In tien hoofdstukken komen de belangrijkste stoornissen bij kinderen en jongeren aan bod. Tenslotte worden in het hoofdstuk 'Drawing on the evidence' de Engelse kinder- en jeugdpsychiatrische behandelingsrichtlijnen gepresenteerd. Dit is de herziene uitgave van de trilogie over kinder- en jeugdpsychiatrie.

Denk goed - voel je goed: cognitieve gedragstherapie voor kinderen en jongeren. Behandelwijzer

Stallard, P.

267 p.

2006

De behandelwijzer voor therapeuten is een aanvulling op het werkboek. Deze behandelwijzer bevat extra werkbladen en psycho-educatief materiaal voor kinderen en ouders. Daarnaast geeft dit boek achtergronden en praktische aanwijzingen voor de toepassing van CGT bij kinderen en jongeren. Ondermeer het motiveren van cliënten, het formuleren van individuele therapiedoelstellingen, socratische vragen en inductief redeneren, het betrekken van de ouders bij de therapie en effectieve methodes toegespitst op kinderen en jongeren komen aan bod. 

Op weg: psychosociale en therapeutische begeleiding van niet-begeleide buitenlandse minderjarigen

Derluyn, I., Wille, B., Smet, T. De en Broekaert, E.

140 p.

2005

Beeld van de verschillende mogelijkheden om therapeutische begeleiding te bieden aan jongeren met ernstige emotionele problemen. Door een dialoog op gang te brengen tussen opvangstructuren voor asielzoekers onderling en de reguliere zorgsector kan expertise worden uitgewisseld en kunnen nieuwe samenwerkingsinitiatieven ontstaan. Bedoeld voor iedereen die beroepshalve in contact komt met niet-begeleide buitenlandse minderjarigen.

Gedragstherapie met kinderen en jeugdigen

Cladder, J.M., Nijhoff-Huysse, M. en Mulder, G.A.L.A.

310 p.

2005

Overzicht van een stand van zaken binnen de gedragstherapie. Naast een geactualiseerd algemeen deel over het therapeutisch proces komen verschillende behandeltechnieken aan bod: operante en niet-operante technieken, cognitieve technieken en sociale vaardigheidstrainingen. Met aandacht voor uiteenlopende therapievormen als groeps-, spel-, hypnose- en mediatietherapie. Het boek besluit met een probleemgericht deel waarin de behandeling van veertig veel voorkomende klachten is opgenomen.

Interventie bij adolescenten: therapieën bij veelvoorkomende problemen

Taal, M. (red.)

110 p.

2004

Over de therapeutische behandeling van adolescenten die op bepaalde punten in hun ontwikkeling gestagneerd zijn. In elk hoofdstuk wordt de nadruk gelegd op een aanpak of een techniek binnen een interventie - de RET, de oplossingsgerichte methodiek en de psychoanalytische benadering - of op een specifieke problematiek zoals schoolproblemen of eetstoornissen.

Adolescenten en de liefde: psychotherapie met adolescenten

Roosen, C.J.A., Savenije, A., Kolman, A. en Beunderman, R.

231 p.

2004

Zowel de normale als de pathologische ontwikkeling van de liefde bij adolescenten komt aan bod. Niet alleen individuele factoren, zoals aanleg en ontwikkeling, maar ook het gezin en de maatschappelijke omgeving spelen hierin een belangrijke rol. Zo kunnen adolescenten in een multiculturele samenleving deel uitmaken van verschillende culturele subgroepen met sterk verschillende ideeën over liefde en de wijze waarop liefde geuit wordt. Speciale aandacht is er voor de betekenis van de liefde in een therapeutische relatie en de wijze waarop jongeren met een ontwikkelingsstoornis met de liefde omgaan.

Over een grens: psychotherapie met adolescenten

Roosen, C.J.A., Savenije, A., Kolman, A. en Beunderman, R.

270 p.

2001

Over grensverschijnselen, zoals de overgang naar de puberteit en naar de volwassenheid, maar ook de overgang van agressie naar geweld en die van intimiteit naar trauma. Centraal hierbij staat de transgenerationele overdracht van vijandigheid, haat en vooroordeel waarvan de theoretische en klinische aspecten worden besproken.

Korte therapie: een leidraad bij het 'Brugse model' voor psychotherapie met een toepassing op kinderen en jongeren

Fevere De Ten Hove, M. Le

96 p.

2000

In dit model, ontstaan aan het Korzybski Instituut, is 'kort' geen doel op zich maar het vanzelfsprekende gevolg van de respectvolle benadering van de cliënt. De cliënt ontdekt terug de mogelijkheid om zelf te kiezen over zijn doen en denken, om zijn leven zelf terug in handen te nemen en zo te ontsnappen aan het keurslijf van de symptomen.

De hulpverlening rond het kind met sociaal-emotionele problemen

Westerveld, H.J.

310 p.

1998

Bestemd voor hulpverleners in de geestelijke gezondheidszorg die met kinderen en hun ouders werken én voor leerkrachten. Er wordt ingegaan op het leren luisteren naar kinderen, de relatie tussen psychodiagnostiek en psychotherapie, factoren die de ontwikkeling van kinderen kunnen bedreigen en vroegtijdige onderkenning van ontwikkelingsstoornissen. De auteur geeft een beeld van de diverse psychotherapeutische behandelingsvormen, inclusief casusbesprekingen.

Voorjaar 2011: nieuwe publicaties in ons documentatiecentrum.

Een keur uit de nieuwe publicaties die vanaf vandaag in ons documentatiecentrum uitgeleend kunnen worden...

“Hoe bedreven een psychopaat ook wordt in het projecteren van een onechte persoonlijkheid, het kost energie. Daarom compenseren psychopaten het dragen van een masker met perioden waarin zij zich laten gaan. Het is mogelijk dat zij zich overgeven aan duistere activiteiten, die ook verborgen gehouden worden. Of er is een omgeving waarin de psychopaat overwegend het masker draagt en een andere omgeving waarin het masker vaker afgaat. Bijvoorbeeld: gelikt op het werk en een beest thuis, of omgekeerd. In gezelschap kan het razendsnel gaan: de meeste aanwezigen krijgen het innemende masker te zien, de geprefereerde prooi wordt tussen neus en lippen door afgemaakt.”

Wanneer psychopathie aan het licht komt, roept dit meestal hevige reacties op. Dit boek geeft een algemene beschouwing van het verschijnsel psychopathie. De verschillende soorten psychopaten en de maskers waarachter ze zich vaak verbergen, hun doelwitten en de wijze waarop ze doorgaans te werk gaan, passeren uitgebreid de revue. Daarnaast komen de bewapeningsstrategieën tegen psychopaten aan bod en is er plaats voor een uitgetekend herstelplan na een traumatiserend samenleven met een psychopaat. De auteur van dit boek doet ten slotte tal van tips en aanbevelingen van de hand voor mensen die in hun beroep vaak te maken krijgen met psychopaten en hun slachtoffers.

Destructieve relaties op de schop : psychopathie herkennen en hanteren / J. Storms. – derde druk. – Deventer : Ankh-Hermes, 2010. – 248 p.

Aan de hand van bijdragen van ervaringsdeskundigen en specialisten geeft deze uitgave een stand van zaken in het actuele onderzoek en de behandeling van psychosen. In de attachment-based-benadering staan de verhalen van psychotici en onderzoekers, op zoek naar een dialoog mét de wereld, voorop. Het geloof in de helende kracht van een liefdevolle relatie van psychotici met deze wereld staat in deze publicatie centraal.

Telling stories? Attachment-based approaches to the treatment of psychosis / S. Benamer. – London : Karnac, 2010. – 141 p.

Dit ludieke beeldverhaal wil jongeren erop wijzen dat negatieve gedachten die hen dikwijls onzeker maken, genre 'ik voel me te dik' of 'ik heb stom haar en stomme ouders', slechts 'gedachten' zijn. En dat aan 'gedachten' iets valt te doen. Hoe? Niet door ze te negeren en te doen alsof ze niet bestaan of ermee in gevecht te gaan maar door ze ruimte te geven. Net zoals Holly, het hoofdpersonage in dit beeldverhaal. Zo worden onzekere gedachten een stuk minder verschrikkelijk en krijgen jongens en meisjes tussen tien en veertien meer zelfvertrouwen. Dit educatieve boek leert jongeren, op basis van de Acceptance and Commitment Therapy (ACT), doelgericht om te gaan met de grote uitdagingen in het leven.

Ik wil gewoon mezelf zijn! Meer zelfvertrouwen met ACT / T. en S. Bowden. – Houten : Bohn Stafleu van Loghum, 2010. – 63 p.

De auteur van dit boek heeft een ruim twintigjarige carrière als geestelijk verzorger in een psychiatrisch ziekenhuis op zak. Als afsluiting van een gesprek of als hoop opdat de dingen terug weer wat beter zouden gaan, kreeg hij van de patiënten regelmatig een uitnodiging tot bidden. Deze vraag tot gebed in de geestelijke gezondheidszorg vormt het uitgangspunt van dit boek waarin bidden als anker voor patiënten in een sterk veranderende psychiatrische context wordt belicht. Naast een theoretisch kader bevat deze publicatie ook een uitgewerkte cursus 'Bidden: hoe doe je dat?', inclusief vragenlijsten en informatiesets.

Bidden in de GGZ. Ontwikkeling en evaluatie van een cursus 'bidden' als interventie in de geestelijke gezondheidszorg / P. de Rijk. – Delft : Eburon, 2010. – 228 p.

“De hallucinatie en de waan hebben meer met elkaar gemeen dan men op het eerste gezicht zou zeggen. In psychopathologische handboeken worden de wanen ondergebracht bij de denkstoornissen en de hallucinaties bij de waarnemingsstoornissen. Op grond van praktisch klinische overwegingen zal deze indeling zinvol blijven, maar men moet daarbij bedenken dat waarnemingsstoornissen heel vaak te maken hebben met stoornissen in de interpretatie. Dat geldt ook voor de hallucinatie en niet alleen voor de illusionaire vervalsing.”

In de vakliteratuur zijn de monografieën over de hallucinatie, samen met de waan nochtans één van de peilers van de psychose, op één hand te tellen. De idee dat iedereen wel denkt te weten wat de hallucinatie is, zou hiervan aan de basis kunnen liggen. Dit boek tracht, aan de hand van een definiëring en een geschiedenis van de hallucinatie, meer duidelijkheid te scheppen over wat de hallucinatie nu precies is. Sommige opgenomen beschouwingen zijn sterk cognitief en neurofysiologisch georiënteerd, andere meer filosofisch. Deze publicatie brengt, vanuit de analytische filosofie in de Angelsaksische wereld, de belangrijkste conclusies uit al deze beschouwingen in verband met de hallucinatie.

De stem van de Ander : over (verbale) hallucinaties. Een psychiatrische en filosofische beschouwing / J.A.M. de Kroon. – Antwerpen/Apeldoorn : Garant, 2010. – 167 p.