Posts tonen met het label afhankelijkheid. Alle posts tonen
Posts tonen met het label afhankelijkheid. Alle posts tonen

dinsdag 4 september 2012

Najaar 2012: nieuwe publicaties in ons documentatiecentrum.

Wij zaten de afgelopen zomer alvast niet stil en verwelkomden een zeventigtal nieuwe boektitels. Daarom graag even je aandacht voor een aantal van de meest in het oog springende publicaties die vanaf vandaag in ons documentatiecentrum kunnen worden ontleend...



Volgens de auteurs bieden games rust en geven ze aan jongeren met autisme het gevoel van controle in een ingewikkelde, sociale wereld. Ze raadpleegden Nederlandse en Vlaamse autismedeskundigen en enquêteerden autistische jongeren, hun ouders en begeleiders. De auteurs pleiten ervoor om ‘serious games’ in te zetten in de hulpverlening en het onderwijs en stellen vast dat veel jongeren met autisme vluchten in het gamen en zo een verslaving oplopen. Onderdeel van dit boek is de ‘Toolkit Gezond Gamen’, een opdrachtenpakket en oefeningenreeks voor jongeren met autisme om tot een betere balans tussen hun gamegedrag en andere activiteiten te komen.

Gamen en autisme: met Toolkit Gezond Gamen / H. Kisjes en E. Mijland. - Middelbeers : InnoDoks, 2011. - 159 p.



In dit doe-boek laat creatief ondernemer Karin Ramaker zien hoe je je door moeilijke periodes heen kunt slaan door doelgerichte actie. Creatieve oefeningen en praktische tips dagen de lezer uit anders naar zijn dip te kijken. Onder het motto iedereen heeft struikelmomenten maar slechts weinigen durven ervoor uit te komen, wil de auteur aantonen dat je weet dat je niet de enige bent en dat je er iets aan kunt doen.  

Opkrabbelen nadat je op je bek bent gegaan / K. Ramaker. - S.l. : Scriptum Psychologie, 2011. - 181 p.



Toen in de jaren '30 van voorgaande eeuw psychochirurgische procedures werden opgesteld om patiënten met ernstige psychiatrische stoornissen te helpen genezen, waren de resultaten ervan vaak catastrofaal en irreversibel. Hoewel neurochirurgie nog steeds te kampen heeft met haar verleden is de belangstelling voor deze discipline, dankzij de introductie van de 'stereotactische aanpak' en het succes van allerlei stimulatiemethoden, toegenomen. Dit boek belicht zowel de geschiedenis, met haar pioniers, als een actuele zienswijze op psychochirurgie.  

Cutting the mind: origins of psychosurgery / M. Arts en P. Michielsen. - Leuven/Den Haag : Acco, 2012. - 147 p.



Dit boek is ontstaan vanuit de onderwijsbehoefte aan een leidraad bij het in de praktijk brengen van opbrengstgerichte handelingsplannen bij de aanpak van leerlingen met een psychiatrische problematiek. Naast een stoornisgerichte, specifieke methodiek bevat dit kompas ook een bondige uitleg bij iedere stoornis. Hierdoor kunnen de symptomen in de klas snel worden herkend. Verder zijn er per problematiek ook richtlijnen m.b.t. het ontwikkelingsperspectief en zijn er per stoornis best practice handvatten. 

Psychiatrie in de klas: kompas bij opbrengstgerichte handelingsplannen in het onderwijs / G. Vaessen. - Antwerpen/Apeldoorn : Garant, 2012. - 220 p.



De auteur van dit boek bespreekt hoe de psychoanalyse van cruciaal belang kan zijn om de menselijke dimensie, uitgedrukt in angsten, tekorten, conflicten en fantasieën, van de huidige ecologische crisis beter te begrijpen. Bouwstenen voor deze argumentatie zijn de ecologische theorieën van de Franse filosofen Gilles Deleuze en Félix Guattari. Verder wordt plaats gemaakt voor de ecopsychologie, de vergroening van de psychotherapie, onze ambivalente verhouding tegenover de natuur en diverse milieupsychologische afweermechanismen zoals eco-angst en -verdriet.  

Psychoanalysis and ecology at the edge of chaos: complexity theory, Deleuze/Guattari and psychoanalysis for a climate in crisis / J. Dodds en M. Jordan. - London/New York : Routledge, 2011. - 238 p.



Dit boek bevat drie autobiografische opnameverslagen van mensen die op jonge leeftijd een psychose doormaakten. Ze schreven regelmatig over hun psychotische ervaringen en merken nu pas het gebrek aan belangstelling hiervoor van hun toenmalige, behandelende psychiaters. Nochtans waren deze persoonlijke verhalen voor hen van levensbelang. In een nawoord geeft psycholoog Ed Brand zijn visie vanuit het standpunt van de behandelaar. 

Tegen de tijdgeest: terugzien op een psychose / E. Tellegen, H. Mous en D. Muntjewerf. - tweede druk. - Amsterdam : Candide, 2011. - 256 p.

vrijdag 1 juni 2012

Boeken over wat nieuwe technologieën met onze geest uitrichten...


In een onlangs gegeven interview met de krant De Standaard over de invloed van nieuwe digitale technologieën op ons gedrag en de gevolgen hiervan voor onze psychische gezondheid stelt de Amerikaanse psycholoog Larry Rosen onomwonden: "Het is abnormaal gedrag. Als je vroeger iemand luid tegen zichzelf pratend en heftig gesticulerend door een winkelstraat zag lopen, dan stak je de straat over om de persoon te mijden, want daar was duidelijk iets niet pluis mee. Nu doet iedereen het. Het enige verschil is dat ze met één hand een telefoon aan hun oor houden."
Diezelfde Rosen heeft het in zijn onlangs uitgegeven boek 'iDisorder: understanding our obsession with technology and overcoming its hold on us' onder meer over Facebook-depressies ("Alle anderen hebben een interessanter leven dan ik"), het compulsieve gedrag dat we vertonen als we met moderne communicatiemiddelen in de weer zijn, de invloed van de stortvloed aan impulsen op ons brein ("Wie studeert, intussen sms't en op Facebook zit, verliest tijd en concentratie, het is niet anders") en communicatiestoornissen als gevolg van de verdringing van 'lijfelijke' gesprekken door onlinecommunicatie ("Ik maak me sterk dat de verruwing van onze maatschappij daarvan deels het gevolg is. Mensen hebben geen geduld meer, gaan voor het minste met elkaar in de clinch"). Kortom, in Larry Rosens 'iDisorder' wakkert onze huidige techno-overdrive, die volgens de professor niét gek maakt, latent aanwezige psychische stoornissen aan. Een waarschuwing die kan tellen!
In ons taalgebied en in hetzelfde onderzoeksgebied verscheen onlangs 'De virtuele spiegel: waarom Facebook ons ongelukkig maakt' van de jonge Nederlandse socioloog Koen Damhuis. In afwachting van beide boeken kan je in ons documentatiecentrum alvast terecht voor...    



Virtually you: the dangerous powers of the e-personality
Elias Aboujaoude
2011, Norton (New York/London), 349 p. 

Elias Aboujaoude, die als psychiater patiënten behandelt wier levens door het internet grondig zijn veranderd, waarschuwt voor het gevaar waarop het internet ons in staat stelt om, met een 'e-persoonlijkheid', ons beter voor te doen dan we zijn. Ook onze e-mailtaal past zich aan deze nieuwe persoonlijkheid aan. Onze e-persoonlijkheidskenmerken sijpelen offline door en maken ons ongeduldig, ongeconcentreerd en opgejaagd. Op die manier wordt ons werkelijk leven geconfigureerd aan dat van het beeld dat we in chatrooms achterlaten.



Internet addiction: a handbook and guide to evaluation and treatment
Kimberly S. Young en Cristiano Nabuco de Abreu
2011, John Wiley & Sons (Hoboken), 289 p.

Dit op empirisch materiaal gebaseerde handboek definieert, beoordeelt, diagnosticeert en behandelt problematisch internetgebruik. Het bevat gevalideerde evaluatie-instrumenten die het onderscheid maken tussen dwangmatig en normaal online computergebruik en schenkt aandacht aan de meest verslavende online activiteiten. Verder komen verschillende subtypes van internetverslaving aan bod: van online pornografie en internetgokken tot gaming op het web. Daarenboven is er plaats voor verschillende evidence-based behandelingsstrategieën om cliënten van diverse leeftijden, rekening houdend met hun specifieke problematiek, tegemoet te treden.

donderdag 15 maart 2012

Van de Veldes knetterende schedels: koele geschiedenis van een geïnterneerde...


"Op een namiddag, toen ik hem een boek terugbracht, confronteerde Gerard Brasseur mij met een zonderlinge, ondefinieerbare angst. Hij zat onbeweeglijk in zijn leunstoel en had zijn hoofd met de schreeuwendste kleuren beschilderd, als van een Kongolese krijger. De verf lag in dikke, vette strepen over zijn huid en droop in zijn mond en oren.
Ik vroeg of ik iets voor hem kon doen en hij stak grijnzend zijn tong uit, beschilderd met het hatelijkste geel dat ik ooit heb gezien.
Toen ik de volgende dag merkte dat het geweldige hangslot verdwenen was, wist ik dat Gerard Brasseur was overgebracht naar de bijzondere afdeling waar, zo beweerde de brochure van het asiel, 'ernstig zieke patiënten met toewijding verzorgd werden door een deskundig personeel'."

(uit: R. van de Velde, 'De knetterende schedels. Waarin opgenomen: De knetterende schedels & Recht op antwoord'. 2001, Nijgh & Van Ditmar (Amsterdam/Antwerpen), p. 75)


In de jaren '50 raakte Roger van de Velde (1925-1970), schrijver, journalist en leerling/vriend van Willem Elsschot, als maagpatiënt verslaafd aan pijnstillers. Palfium R-875: aanvankelijk doeltreffender dan morfine en zonder schadelijke nevenwerking. Van de Velde kon niet meer zonder zijn dagelijkse dosis Palfium. Ook toen dit fameuze pijnstillende medicijn, wegens erg verslavend, op de lijst van de verboden middelen werd gezet. Zestig pillen in plaats van de gebruikelijke vier. Geen dokter wou toen nog de verantoordelijkheid dragen voor de zwaar verslaafde Boomse reporter. Ook met drank dacht Van de Velde de pijn en angst, als gevolg van verschillende maagoperaties, te kunnen stelpen. Tijdens een alcoholcontrole in september 1961, toen de totaal benevelde schrijver aan de linkerkant van de weg reed, vond de politie vervalste doktersvoorschriften in zijn auto. Van de Velde werd gearresteerd en diende, omdat zijn advocaat de journalist een gevangenisstraf wou doen ontlopen door hem op het ogenblik van de feiten ontoerekeningsvatbaar te laten verklaren, een psychologisch onderzoek te ondergaan. Een totale afwezigheid van spontane, emotionele reflexen, zware karakterstoornissen en schizoïde introvertie declareerde deze doorlichting. Op basis van deze vaststelling werd Roger van de Velde op 20 februari 1962 geïnterneerd. Omdat hij tegen zichzelf in bescherming diende genomen te worden. Zijn verslaving aan pijnstillers werd nooit aangepakt - geïnterneerden hadden en hebben nog steeds geen recht op medische of therapeutische behandeling - en telkens de man voorwaardelijk vrijkwam, ging het onmiddellijk weer richting gevangenis of psychiatrisch centrum. Zes van zijn laatste acht levensjaren bracht Van de Velde in eenzame opsluiting door. Van Anwerpen tot Boechout en van Merksplas tot Mortsel.

In 1969, een dik jaar voor zijn tragische dood in een Antwerps café, verscheen het boek 'Knetterende schedels'. In deze getuigenis in twintig korte hoofdstukjes doet Van de Velde op afstandelijke, realistische wijze verslag vanuit enorme slaap- en leefruimtes - die iedere vorm van privacy dienden te ontnemen - en heterogeen samengestelde psychiatrische patiëntengroepen. Met in de lucht: de voortdurende dreiging van agressie, medicatie en repressie.
Kort daarop kwam het opmerkelijke pamflet 'Recht op antwoord' waarin Van de Velde de censuur hekelt die uitging van de overheid naar aanleiding van zijn boek 'Galgenaas' (1966), het verhaal over zijn periode als geïnterneerde in verschillende Belgische gevangenissen. De schrijver kreeg toen namelijk een publicatieverbod opgelegd waarbij hem zelfs zijn schrijfmachine werd ontnomen. Dit gebeurde vermoedelijk naar aanleiding van de lovende (literaire) kritieken en de uitvoerige media-aandacht die Van de Velde voor 'Galgenaas' te beurt viel. Ook de abominabele en vaak onrechtvaardige Belgische procedure tot internering wordt in de klachtenbundel 'Recht op antwoord' op rake wijze uit de doeken gedaan. In het nawoord bij de dubbele uitgave 'De knetterende schedels & Recht op antwoord' (2001) staat te lezen dat "'Recht op antwoord' ook in de 21e eeuw een actiemiddel kan zijn om de hardnekkige wantoestanden bij internering aan de kaak te stellen."

Eind mei herneemt het theatercollectief 'Olympique Dramatique' de voorstelling 'Van de Velde. J'aimerais mieux de bouche vous le dire (sic)', onlangs voor het eerst op de planken gebracht. De door Erik Vlaminck geschreven theatertekst is gebaseerd op het kleine oeuvre van deze opmerkelijke, vergeten Antwerpse schrijver. "Anno 2012 blijft de (niet-)behandeling van geïnterneerde gevangenen in België nog steeds een welvaartsstaat onwaardig," zo weet ook 'Toneelhuis' op zijn website. Mensen die het ontluisterende dubbelboek 'Knetterende schedels & Recht op antwoord' zelf willen lezen, kunnen altijd in onze bibliotheek terecht. Ook de beklijvende documentaire 'Ik zeg altijd de waarheid, maar niemand gelooft mij!' van het Gentse sociaalartistieke collectief 'Victoria Deluxe' behandelt schrijnende interneringstoestanden die, sinds Van de Veldes openbaring, nog maar weinig veranderd lijken te zijn.

dinsdag 18 oktober 2011

'Me will always be me': documentair portret over wat een alcoholverslaving en een depressie met een carrière kunnen aanrichten.

'Me will always be me' (trailer) van Sjoerd Tanghe gevonden via Vimeo.

In het kader van het Gentse Filmfestival wordt de korte documentaire 'Me will always be me' vertoond. In deze montage portretteert de jonge filmmaker Sjoerd Tanghe zijn vader Dirk (55), de bekende theaterregisseur die met zijn stuk 'Romeo en Julia' in het verleden een belangrijke Nederlandse theaterprijs won. Naar aanleiding van deze prijs werd Dirk Tanghe ooit door de Nederlandse televisie geïnterviewd. Het is ook dit gesprek, afgewisseld met een beeld van dezelfde regisseur die zoveel jaar later in zijn eentje een kamer in een Pittemse ontwenningskliniek behuist, die deze documentaire in gang schiet. In de periode tussen die twee beelden raakte de carrière van vader Tanghe door depressies en een drankverslaving immers in het slop. Omdat hij geen theater meer kon maken zoals hij dat zelf wilde en omdat er hierdoor binnenin hem iets brak. Momenteel is de gevierde theatermaker terug aan het regisseren geslagen in het amateurcircuit. Door een vandaag gepubliceerd interviewgesprek met de jonge Sjoerd is dit bijzonder vader-zoonproject ook De Standaard niet ontgaan.
Over de link depressie-alcoholverslaving vind je in onze collectie al behoorlijk wat materiaal. Ziehier, een willekeurige selectie...

Misverstanden en mythes: om bij verslaafden met comorbide angst- en stemmingsstoornissen terugval in middelengebruik te voorkomen is een gecombineerde behandeling noodzakelijk
Directieve Therapie
Vol. 27, nr. 2, blz. 67-68
2007
De auteur gaat in op het misverstand dat verslaafden die ook lijden aan angststoornissen of depressieve stoornissen baat zouden hebben bij een gecombineerde behandeling die tot minder terugval in middelengebruik zou moeten leiden.

Alcohol consumption as a risk factor for anxiety and depression: results from the longitudinal follow-up of the National Psychiatric Morbidity Survey
British Journal of Psychiatry
Vol. 187, december, blz. 544-551
2005
The authors examined whether excessive alcohol consumption is a risk factor for anxiety and depression in the general population and whether anxiety and depression are risk factors for excessive alcohol consumption.

The costs of treating persons with depression and alcoholism compared with depression alone
Psychiatric Services
Vol. 54, nr. 8, blz. 1095-1097
2003
The author provides data on treatment costs and utilization by persons with depression and alcoholism compared with depression alone.

Knuffels in de kelder
Waard, A. de
138 p.
2000
De moeder van Sterre en Joeki is verslaafd aan alcohol. Als Sterre geen boodschappen doet, kookt en voor haar broertje zorgt, dan doet niemand het want de moeder van Sterre ligt bijna altijd in bed en haar vader is weinig thuis. Sterre schaamt zich daarvoor en daarom durft ze ook nooit iemand mee naar huis te nemen. Als haar vader dan ook nog besluit om bij zijn vriendin te gaan wonen, wordt het Sterre te veel. Dit boek is bedoeld voor kinderen vanaf 9 jaar.

donderdag 24 februari 2011

Gokken: denksport of verslaving?


Donald Van Rossem van de Vereniging Hulp aan Gokverslaafden en Omgeving schat dat ongeveer twintig procent van de gokverslaafden verslaafd is aan poker. "Maar de omvang van het probleem is moeilijk in te schatten omdat de meeste probleemgokkers achter hun computer zitten of in verborgen achterkamertjes spelen." Bij de kansspelcommissie kunnen pokerspelers die kampen met een verslaving vragen om zich te laten uitsluiten van kansspelen. Sinds de nieuwe wetgeving kan zo'n aanvraag ook gedaan worden door familie of hulpverleners die de betrokkene bijstaan. Op dit ogenblik staat de aanvragenteller op 5.000. Ook de Werkgroep tegen Gokverslaving is gelinkt aan Van Rossems initiatief.
(Knack, 02/02/2011)


Ons documentatiecentrum bezit een aantal publicaties die de problematiek van de gokverslaving behandelen:

Alcohol, illegale drugs, medicatie en gokken. Recente ontwikkelingen in Vlaanderen 2005-2006
Donder, E. De
261 p.
2007
Dit naslagwerk geeft een overzicht van de meest recente cijfers over alcohol, illegale drugs, medicatie en gokken. Opinies over en gevolgen van middelengebruik en gokken komen in deze publicatie uitgebreid aan bod.
           
Draaiboek homeparty. Voor het verwerven en voorlichten van moeilijk bereikbare autochtone en allochtone ouders over het gebruik van alcohol, drugs en gokken door hun kinderen
Riper, H. (e.a.)
67 p.
2004
Dit draaiboek bevat een concreet stappenplan voor het opzetten, uitvoeren en evalueren van een homeparty: een laagdrempelige interventie om moeilijk bereikbare ouders voor voorlichtingsbijeenkomsten over middelengebruik door hun kinderen te werven. Wat is het doel, de doelgroep en de werkwijze van zo'n homeparty als interventiemiddel? Achtereenvolgens komen het projectplan, de organisatie, de uitvoering en de evaluatie van een homeparty aan de orde. De bijlage bevat praktische instrumenten voor de uitvoering van een dergelijk project.

Wat je moet weten over gokken
Smeaton, M. en Bellringer, P.
56 p.
2004
In dit boek kan je lezen hoe en waar te gokken. Er staat van alles in over gokhallen, casino's, krasloten, loterijen,... Wat gebeurt er als het gokken uit de hand loopt en iemand verslaafd raakt? Deze uitgave gaat in op de geschiedenis van het gokken en vertelt hoe je gokverslaving kunt herkennen en wat je eraan kunt doen.

Achilles. Leefstijltraining 1. Alcohol, middelengebruik en gokken. Handleiding voor de trainer
Wildt, W.A.J.M. de
76 p.
2002
Achilles. Leefstijltraining 1. Alcohol, middelengebruik en gokken. Werkboek voor de trainer
Wildt, W.A.J.M. de
28 p.
2000
Dit is een 4-gesprekken-module bestaande uit twee delen en gericht op kortdurende interventie bij problematisch middelengebruik of gokgedrag. Deze bestaat uit een handleiding voor de trainer en een werkboek voor de trainer.