Posts tonen met het label geluk. Alle posts tonen
Posts tonen met het label geluk. Alle posts tonen

vrijdag 22 februari 2013

De (on)zin van zelfhulpboeken tegen het licht gehouden...

"Zelfhulpboeken kunnen er nooit voor zorgen dat iemand slank, machtig, rijk en geliefd wordt. En zélfs als dat zou gebeuren, dan zouden de lezers vast nog even ongelukkig zijn als voor het lezen van dat boek." Een waarheid als een koe, toch? Al zou ook in dit geval een beetje nuance wel op zijn plaats geweest zijn, moet de redactie van De Standaard gedacht hebben. Daarom pakte zij onlangs uit met een artikel waarin naar de (on)zin van zelfhulpboeken werd gepeild.
Psycholoog en onderzoeker Ad Bergsma, die in 2011 promoveerde met een proefschrift over geluk aan de Erasmus Universiteit Rotterdam en zelf een aantal zelfhulpboeken schreef, maakt in zijn studie 'Do self-help books help?' een onderscheid tussen probleem- en groeigerichte zelfhulpboeken. Zo zouden probleemgerichte boeken in bepaalde gevallen, zoals milde depressie, angst en slaapproblemen, even effectief kunnen zijn als psychotherapie. Over de lezers van zelfhulpboeken wordt vaak smalend gedaan, stelt Bergsma. Toch is ook hier enige voorzichtigheid geboden: vaak gaat het om relatief hooggeschoolde, leeshongerige vrouwen met een bovengemiddelde nieuwsgierigheid. Verder waarschuwt de Nederlander voor de onrealistische verwachtingen die sommige zelfhulpboeken kunnen creëren en vraagt hij zich af of er geen sprake zou kunnen zijn van een placebo-effect. In ieder geval staat of valt veel met de persoonlijkheid van de lezer, aldus de onderzoeker: "Of de boeken écht werken, hangt meer af van de lezer dan van de boeken." Collega-onderzoeker Susan Krauss Whitbourne, professor psychologie aan de University of Massachussetts Amherst, treedt Bergsma hierin bij en stelt dat het moet klikken met een boek, net zoals het moet klikken met een therapeut van vlees en bloed. Volgens haar is het van belang dat de lezer niet klakkeloos alles slikt: "Je moet altijd kritisch staan tegenover het advies van een zelfhulpboek."
Dat laatste kunnen wij alleen maar beamen en speelt ook een rol als we weer eens op zoek gaan naar een aantal zelfhulptitels voor onze collectie. Zo kwamen er de voorbije twee jaar precies een dozijn zelfhulpboeken bij waarvan dit alvast de drie meest opvallende zijn...



Uit recent wetenschappelijk onderzoek kwam naar voren dat stress een alarmsignaal is in de zetel van ons denk- en redeneervermogen: de prefrontale neocortex. Paradoxaal genoeg is deze prefrontale intelligentie weinig bewust. Toch kunnen we, als we onze stress leren herkennen en de boodschap erachter leren begrijpen, een prefrontale manier van denken ontwikkelen die deze stress aanpakt. Een methode gekenmerkt door openheid, relativeringsvermogen, creativiteit, rationaliteit en altruïsme. Aan de hand van concrete voorbeelden en oefeningen illustreren de auteurs van deze hulpgids hoe dit precies in zijn werking gaat. 

Wijzer van stress: beter leven dankzij de neurowetenschappen / J. Fradin, M. Aalberse, L. Gaspar, C. Lefrançois en F. Le Moullec. - Berchem : De Boeck, 2011. - 221 p.



Het veranderen van de manier waarop je naar jezelf kijkt, is de hoofdtoon van deze hulpgids. Als je begrijpt waar je gebrek aan zelfvertrouwen vandaan komt en hoe dit een vicieuze cirkel creëert die belemmert dat je zelfvertrouwen tot ontwikkeling komt, sta je, volgens de auteur van dit boek, al een stuk verder. Het aanvaarden van je talenten en je zwakheden leren relativeren, een zekere mildheid voor jezelf, zorgen voor een objectieve kijk op wie je bent.

Gezond zelfvertrouwen: verbeter je zelfwaardering stap voor stap / M. Fennell. - Amsterdam : Nieuwezijds, 2011. - 255 p.



De Amerikaanse psycholoog Timothy Wilson, deskundige op het gebied van zelfkennis en geluk, beweert in dit zelfhulpboek dat we ons zelfbeeld kunnen verbeteren door zelf ons levensverhaal vorm te geven. De sleutel tot ons geluk ligt verscholen in de manier waarop we het verhaal van ons leven weten bij te sturen, de mogelijkheid om ons eigen verhaal te herschrijven.

De verhalen van ons leven: verander je zelfbeeld en verbeter je bestaan / T. Wilson. - Amsterdam/Antwerpen : Contact, 2011. - 309 p.

woensdag 31 oktober 2012

Onlangs in de media en nu al bij ons in de rekken...

De Wachter, Sacks, Derksen,... Het zijn slechts enkele namen van opmerkelijke mensen die met hun pas verschenen, steengoede boeken een aantal ggz-taboes in het uitstalraam van de publieke opinie weten te plaatsen.



"Een heel bijzonder soort hallucinaties is die welke ontstaan na de amputatie van een ledemaat. Terwijl ongeveer tien tot twintig procent van hen die blind of doof worden nadien hallucinaties krijgen, benadert dat bij amputaties de volle honderd procent.(...) Het duurde tot de jaren zeventig van de negentiende eeuw voor er een woord op de gehallucineerde ledematen werd geplakt: fantomen.(...) Omdat een fantoomledemaat bewogen kan worden, kan hij ook pijn doen. Notoir was de fantoomhand van admiraal Nelson, die een verkrampte vuist maakte waardoor zijn fantoomnagels in zijn fantoomhandpalm sneden, wat een constante pijn veroorzaakte. Pas een jaar of twintig geleden heeft men een oplossing gevonden voor dit soort pijnlijke vervormingen van fantoomledematen. Had Nelson vandaag geleefd, dan had men zijn fantoomarm in een spiegelbak gestoken, en zijn goede arm daarnaast gelegd zodat het leek alsof hij twee volwaardige armen had. De opdracht zou geweest zijn om de beide vuisten open en dicht te doen, en de fantoomvuist zou zich, mits enige oefening, ontspannen hebben. Het beste middel tegen fantoompijn blijkt dus fantoomkinesitherapie te zijn."

(De Morgen, 06/10/2012, boekrecensie n.a.v. 'Hallucinaties', de meest recente van de bekende Brits-Amerikaanse neuroloog Oliver Sacks)



"Kijk, de DSM is een interessant boek omdat het aandoeningen definieert: zo kan er in de hele westerse wereld in dezelfde taal gesproken worden. Als ik het heb over een depressie, dan weet een Italiaan of een IJslander wat ik bedoel. Dat is een voordeel. Het nadeel is dat de diagnose niet gebruikt wordt als hypothese maar als werkelijkheid, en dat zijn heel wat bruggen te ver. Dan wordt de diagnose de nieuwe identiteit: we zijn tegenwoordig onze diagnose. Terwijl een diagnose geen eindpunt kan zijn, het is een begin. Vroeger stopten we de gekken in dwangbuizen, nu reduceren we ze tot een woord.(...) Elke dag een feest? Een mens houdt dat toch niet vol? Ongelukkig zijn lijkt niet normaal, terwijl het de normaliteit zelf is. Laten we onze kinderen leren dat het leven soms vervelend is, dat het niet altijd plezant is, dat er soms mensen ziek worden of doodgaan en dat je daar dan vreselijk van mag afzien. Opvoeden is niet: problemen vermijden. Opvoeden is: problemen zien zonder die te dramatiseren. Want gewone levensproblemen worden snel gepsychologiseerd, zowel bij kinderen als volwassenen. 'U bent perfect normaal,' zeg ik dan. Waarop ze steevast vragen: 'Echt waar?' Dat is de diagnose die op het meeste ongeloof stuit."

(Humo, 16/10/2012, in gesprek met Tine Hens waarschuwt psychiater Dirk De Wachter voor het einde van de normaliteit) 



"De bijdrage van de neurobiologie aan de psychologie en psychiatrie van de laatste twintig jaar is minimaal. Het heeft nog niet geleid tot betere medicijnen in de psychiatrie. Van de werking van het geheugen en van perceptie- en zintuigfuncties kan dat neurologisch onderzoek wel de grenzen aangeven. Ook voor taalonderzoek is het interessant. Maar dat is het zowat. De verklaringskracht van hersenprocessen voor de psychologie is dan ook zeer beperkt. Je ziet enkel dat er een fysieke pendant is van een psychisch proces. Natuurlijk is dat zo! Mensen zijn nu eenmaal het product van biologische, psychische en sociale processen, die complex in elkaar haken."

(De Morgen, 29/09/2012, hoogleraar klinische psychologie Jan Derksen heeft het in 'Bevrijd de psychologie uit de greep van de hersenmythe' over de gevaren van te veel hersenwetenschap in de psychologie)

dinsdag 4 september 2012

Najaar 2012: nieuwe publicaties in ons documentatiecentrum.

Wij zaten de afgelopen zomer alvast niet stil en verwelkomden een zeventigtal nieuwe boektitels. Daarom graag even je aandacht voor een aantal van de meest in het oog springende publicaties die vanaf vandaag in ons documentatiecentrum kunnen worden ontleend...



Volgens de auteurs bieden games rust en geven ze aan jongeren met autisme het gevoel van controle in een ingewikkelde, sociale wereld. Ze raadpleegden Nederlandse en Vlaamse autismedeskundigen en enquêteerden autistische jongeren, hun ouders en begeleiders. De auteurs pleiten ervoor om ‘serious games’ in te zetten in de hulpverlening en het onderwijs en stellen vast dat veel jongeren met autisme vluchten in het gamen en zo een verslaving oplopen. Onderdeel van dit boek is de ‘Toolkit Gezond Gamen’, een opdrachtenpakket en oefeningenreeks voor jongeren met autisme om tot een betere balans tussen hun gamegedrag en andere activiteiten te komen.

Gamen en autisme: met Toolkit Gezond Gamen / H. Kisjes en E. Mijland. - Middelbeers : InnoDoks, 2011. - 159 p.



In dit doe-boek laat creatief ondernemer Karin Ramaker zien hoe je je door moeilijke periodes heen kunt slaan door doelgerichte actie. Creatieve oefeningen en praktische tips dagen de lezer uit anders naar zijn dip te kijken. Onder het motto iedereen heeft struikelmomenten maar slechts weinigen durven ervoor uit te komen, wil de auteur aantonen dat je weet dat je niet de enige bent en dat je er iets aan kunt doen.  

Opkrabbelen nadat je op je bek bent gegaan / K. Ramaker. - S.l. : Scriptum Psychologie, 2011. - 181 p.



Toen in de jaren '30 van voorgaande eeuw psychochirurgische procedures werden opgesteld om patiënten met ernstige psychiatrische stoornissen te helpen genezen, waren de resultaten ervan vaak catastrofaal en irreversibel. Hoewel neurochirurgie nog steeds te kampen heeft met haar verleden is de belangstelling voor deze discipline, dankzij de introductie van de 'stereotactische aanpak' en het succes van allerlei stimulatiemethoden, toegenomen. Dit boek belicht zowel de geschiedenis, met haar pioniers, als een actuele zienswijze op psychochirurgie.  

Cutting the mind: origins of psychosurgery / M. Arts en P. Michielsen. - Leuven/Den Haag : Acco, 2012. - 147 p.



Dit boek is ontstaan vanuit de onderwijsbehoefte aan een leidraad bij het in de praktijk brengen van opbrengstgerichte handelingsplannen bij de aanpak van leerlingen met een psychiatrische problematiek. Naast een stoornisgerichte, specifieke methodiek bevat dit kompas ook een bondige uitleg bij iedere stoornis. Hierdoor kunnen de symptomen in de klas snel worden herkend. Verder zijn er per problematiek ook richtlijnen m.b.t. het ontwikkelingsperspectief en zijn er per stoornis best practice handvatten. 

Psychiatrie in de klas: kompas bij opbrengstgerichte handelingsplannen in het onderwijs / G. Vaessen. - Antwerpen/Apeldoorn : Garant, 2012. - 220 p.



De auteur van dit boek bespreekt hoe de psychoanalyse van cruciaal belang kan zijn om de menselijke dimensie, uitgedrukt in angsten, tekorten, conflicten en fantasieën, van de huidige ecologische crisis beter te begrijpen. Bouwstenen voor deze argumentatie zijn de ecologische theorieën van de Franse filosofen Gilles Deleuze en Félix Guattari. Verder wordt plaats gemaakt voor de ecopsychologie, de vergroening van de psychotherapie, onze ambivalente verhouding tegenover de natuur en diverse milieupsychologische afweermechanismen zoals eco-angst en -verdriet.  

Psychoanalysis and ecology at the edge of chaos: complexity theory, Deleuze/Guattari and psychoanalysis for a climate in crisis / J. Dodds en M. Jordan. - London/New York : Routledge, 2011. - 238 p.



Dit boek bevat drie autobiografische opnameverslagen van mensen die op jonge leeftijd een psychose doormaakten. Ze schreven regelmatig over hun psychotische ervaringen en merken nu pas het gebrek aan belangstelling hiervoor van hun toenmalige, behandelende psychiaters. Nochtans waren deze persoonlijke verhalen voor hen van levensbelang. In een nawoord geeft psycholoog Ed Brand zijn visie vanuit het standpunt van de behandelaar. 

Tegen de tijdgeest: terugzien op een psychose / E. Tellegen, H. Mous en D. Muntjewerf. - tweede druk. - Amsterdam : Candide, 2011. - 256 p.

dinsdag 19 juni 2012

Over onze jeugd, mindfulness en psychische problemen...

In 'De Standaard' stond afgelopen weekend te lezen dat uit pas afgerond KUL-onderzoek naar het effect van mindfulness op jongeren zou blijken dat mindfulnesstrainingen hen beschermen tegen psychische problemen. Niet alleen preventief, er zou ook een genezend effect zijn bij depressieve of andere symptomen. "Het helpt ook om bestaande psychische problemen te reduceren," vertelt psycholoog Filip Raes over de resultaten van zijn onderzoek dat hij de voorbije drie jaar uitvoerde bij 400 Vlaamse leerlingen uit het middelbaar onderwijs. Over een van de mechanismen die zeker bijdragen tot het succes van het mindfulnessverhaal verklaart Raes verderop in het krantenbericht: "Op een bedrukte stemming reageren sommigen van ons meer dan anderen automatisch met negatieve gedachten. Als je daar geen aandacht voor hebt, loop je het risico dat de trein weer vertrokken is. Als je die negatieve gedachten leert observeren, kun je er leren afstand van nemen." In het licht van de nieuwe cijfers van de Vlaamse Centra voor Geestelijke Gezondheidszorg, waaruit blijkt dat van de 50.000 patiënten die vorig jaar aanklopten bijna een vierde jonger was dan 17, oppert Filip Raes: "Er wordt in onze scholen hoog ingezet op lichamelijke opvoeding. Terecht. Maar misschien is het een goed idee als we in de toekomst evenveel aandacht zouden besteden aan de mentale hygiëne van onze jongeren. Mindfulness zou daar een rol bij kunnen spelen."
In onze collectie zit heel wat mindfulnessmateriaal dat kan worden ingezet bij therapie met kinderen. Een greep uit ons meest recente aanbod...



Help je kind met mindfulness angst te overwinnen: opvoeden met aandacht en acceptatie
Christopher McCurry
2010, Bohn Stafleu van Loghum (Houten), 237 p.
Met de aangereikte oefeningen en technieken uit dit boek kunnen ouders hun kinderen helpen zich minder door angst te laten leiden. In plaats van naar het vermijden van angst gaat de aandacht juist uit naar situaties die het kind bang maken. Zo kan de koter in kwestie de eigen reacties beter leren begrijpen en beheersen.



Mindfulness voor je kind: hoe je kinderen kunt helpen met stress om te gaan en gelukkiger, aardiger en socialer te zijn
Susan Kaiser Greenland
2010, Ten Have (Kampen), 238 p.
Dit boek leert hoe mindfulness kinderen beter in balans krijgt als het even tegenzit. De essentie van mindfulness, dat veel volwassenen helpt om te gaan met stress en andere ongemakken, wordt door de Amerikaanse mindfulnesscoach Susan Kaiser Greenland aan de hand van spelletjes, anekdotes en leuke oefeningen toegankelijk gemaakt voor kinderen van alle leeftijden.



Mindfulness voor je kids
David Dewulf, Berti Persoons en Veronique Benoit
2009, Lannoo (Tielt), 255 p.
Met aangepaste speelse oefeningen en een leuk verhaal introduceert dit boekje kinderen in de wereld van mindfulness. Het hoofdpersonage Pieter, een achtjarige jongen, komt tijdens zijn tegenvallers op school in contact met Pol de Trol, een mythische figuur die de jongen inwijdt in de geheimen van mindfulness. Maar al snel ontmoet Pieter Grommy, symbool voor de innerlijke criticus, die hem voortdurend doet twijfelen. Gelukkig is er Hartenlief die erin slaagt om Pieter op een liefdevolle wijze te ondersteunen.



Mindfulness voor kinderen: gids voor onderwijs, hulpverlening en ouders
Pim Catry en Jan Decuypere
2008, Acco (Leuven/Voorburg), 222 p.
Weg van vele klachten zoals depressies, stress, eetstoornissen en psychosomatische stoornissen verenigt mindfulness lichaam en geest en creëert het een helend groeiproces waarin kinderen hun eigen kwaliteiten kunnen ontwikkelen. Dit praktijkboek bevat een programma voor de begeleider, bestaande uit verschillende meditatie-oefeningen en voedende verhalen, een werkboek voor kinderen en een dvd met oefeningen.

vrijdag 27 mei 2011

Een Internationaal Gelukscongres, het Bruto Nationaal Geluk, een Gelukscampagne en heel wat geluksboeken moeten 'geluk' terug op het voorplan zetten.

Afgelopen maandag was er een gelukscongres in Brussel en ook de Christelijke Mutualiteit trachtte onlangs met de campagne 'Pluk je geluk', en een daaraan verbonden heus opgezette website, aan te tonen dat aan geluk kan worden gewerkt omdat ieder van ons zijn/haar geluk voor 40 procent zelf in handen zou hebben. Daarnaast was er Leo Bormans, hoofdredacteur van het tijdschrift Klasse, die de Nederlandse editie verzorgde van 'The World Book of Happiness' waarin honderd geluksprofessoren uit meer dan veertig landen voor het eerst hun kennis deelden van wat we weten over geluk.
En of dit alles nog niet genoeg was, schonk de Vlaamse dagbladpers afgelopen week heel wat aandacht aan de Britse gelukseconoom Richard Layard, auteur van het in 2005 bij Atlas uitgegeven  'Waarom zijn we niet gelukkig?', één van de architecten van de actieve welvaartstaat van Tony Blair en een belangrijke spreker op het reeds aangehaalde gelukscongres. Aan De Standaard (21/05/2011) vertelde hij onder meer: "Geluk is het ultieme criterium om te oordelen of we in een goede samenleving leven of niet. De vaders van de moderne economie, Adam Smith en John Stuart Mill, dachten er net zo over. Het doel van de economie was het creëren van de voorwaarden en instellingen waardoor mensen gelukkig zouden worden. In de loop van de twintigste eeuw is dat objectief uit het oog verloren, omdat geluk zogezegd niet meetbaar is. Daar is de obscene overtuiging uit voortgekomen dat het bruto binnenlands product de objectieve maatstaf is voor algemeen welzijn." Een aantal dagen later ging  het in De Morgen (25/05/2011) als volgt verder: "Welke samenleving je ook bekijkt: rijke mensen voelen zich beter in hun vel dan arme. Maar op een bepaald moment stopt dat geluksgevoel. Er is een grens waarboven meer rijkdom niet meteen tot meer geluk leidt."   
Zowel de boeken van Richard Layard als die van Bormans zijn in ons documentatiecentrum uitleenbaar. Geluk is big business. Getuige daarvan ook de hoeveelheid boeken die het trefwoord 'geluk' oplevert in onze catalogus...

Connected! Waarom geluk besmettelijk is en je vrienden je dik kunnen maken: hoe sociale netwerken bijna elk aspect van ons leven vormgeven
Christakis, N.A. en Fowler, J.H.
352 p.
2010
Dit boek laat zien dat sociale netwerken aan de grondslag liggen van bijna elk aspect van ons leven. We worden onbewust geleid door de mensen om ons heen.

Mindful gelukkig: 7 bronnen van innerlijke vreugde
Dewulf, D.
200 p.
2010
In dit boek schenkt de auteur zeven bronnen van innerlijke vreugde, gebaseerd op de principes van mindfulness. Op een heel toegankelijke manier toont hij aan hoe men deze bronnen in het dagelijkse leven kan toepassen en zo vreugde kan ervaren in alle seizoenen van het leven. De vele oefeningen en meditaties helpen je stap voor stap op weg zodat je zelf innerlijke vreugde kan ontdekken.

Mental fitness. Verbeter je mentale conditie
Bolier, L., Haverman, M. en Walburg, J.A.
173 p.
2010
Onze psychische fitheid beïnvloedt veel aspecten van ons leven en zorgt, indien goed onderhouden, voor een meer veerkrachtig en gripvol leven. Hoe ga je bewuster leven? Wat doe je met problemen en hoe geef je richting aan je leven? Wat is de kracht van optimistisch denken? Deze praktische gids, geschreven door drie Trimbos-medewerkers, focust op de vaardigheden die mensen nodig hebben om een zinvol en gelukkig leven te kunnen leiden.

Blijvend geluk vind je in jezelf
Mingelinckx, M.
198 p.
2009
We zullen nooit ten volle gelukkig worden wanneer we bepaalde dingen in ons leven niet kunnen plaatsen of niet kunnen loslaten. Het lijkt wel alsof we achtervolgd worden door zaken en gebeurtenissen uit het verleden. De auteur onderscheidt vier zaken die we moeten loslaten: een situatie, materiële dingen, emoties en wat er heden is.


Hoe word ik gelukkig? Een zelfhulpboek
Kuijer, G.
159 p.
2009
Jeugdauteur Guus Kuijer geeft een filosofisch antwoord op de vraag ‘Hoe word ik gelukkig?’. Zijn antwoord is in de kern eenvoudig: wie leert van een ander, over een ander of met een ander heeft een rijk leven. Wie zoekt naar de ziel van onze fascinerende wereld en niet al te zeer naar zijn eigen ik heeft een goede kans op geluk. Het is van geen belang of die hartstocht Goya en Van Gogh betreft of een zeldzame paddensoort of voetbal; als zij maar welgemeend is.

De valstrik van het geluk. Hoe je kunt stoppen met worstelen en beginnen met leven
Harris, R.
245 p.
2009
Zelfhulpboek dat vaardigheden en kennis aanreikt om ‘de val van het geluk' te leren herkennen. En, belangrijker nog, hoe eruit te ontsnappen. Gebaseerd op wetenschappelijk onderzoek en de psychotherapeutische methode Acceptance and Commitment Therapy (ACT). ACT leert effectief om te gaan met tegenslagen door minder tegen gevoelens en gedachten te vechten.

Mentaal vermogen. Investeren in geluk
Walburg, J.A.
272 p.
2008
Ons mentaal vermogen stelt de mens in staat om een gelukkig, betrokken en zinvol leven te leiden. De auteur herleidt zes vaardigheden die de ontwikkeling van mentale vermogens mogelijk maken. Hij doet dit op basis van de wetenschappelijke literatuur over geluk en veerkracht vanuit de positieve psychologie. Vervolgens laat hij zien hoe deze vaardigheden meer geluk, productiviteit en zingeving kunnen brengen in ons persoonlijk leven, in ons werk en in onze samenleving.

Verslaafd aan geluk
Wilson, E.G.
175 p.
2008
Filosofische beschouwing over geluk en het belang van zwaarmoedigheid en melancholie. Aan de hand van voorbeelden uit de literatuur, de kunst en het dagelijkse leven laat de schrijver zien dat zwaarmoedigheid en melancholie ook bij het leven horen. Dat men dat niet inziet, heeft volgens de schrijver te maken met de angst voor het onbekende die de melancholie omgeeft.


De maakbaarheid van het geluk. Een wetenschappelijke benadering voor een gelukkig leven
Lyubomirsky, S.
397 p.
2008
De auteur laat zien hoe we ons geluksniveau kunnen bepalen. Vervolgens geeft zij een aantal strategieën (oefeningen in dankbaarheid, aardig zijn en optimisme) die helpen bij het vergroten en laten voortduren van het geluksgevoel. Ze kiest hierbij voor een individuele benadering: ze helpt elke afzonderlijke lezer te bepalen welke geluksoefeningen het best bij zijn/haar karakter, leefomstandigheden en doelen passen.

Het grootste geluk
Elchardus, M. en Smits, W.
229 p.
2007
De auteurs ontwikkelden een instrument om geluk te meten. Op basis van ervaringen van 4.500 inwoners van België gaan ze na hoe we onze kansen op geluk kunnen verhogen, welke rol de voorwaarden waaronder we leven, de anderen waarmee we leven en onze eigen wijsheid daarbij spelen. De auteurs pleiten voor een politiek van het geluk die de kansen op geluk van iedereen vergroot. Met een persoonlijke gelukstest kan de lezer zijn individuele gelukservaring meten.

Gelukkig zijn en geluk hebben: zelf oplossingsgericht werken
Bannink, F.
119 p.
2007
De auteur gaat er niet van uit dat iedereen klaar is om te veranderen. Wie wil dat er iets verandert? Hoe zou het er na de verandering uit moeten zien? En wie wil daar wanneer wat voor doen? Wie ziet zichzelf als deel van het probleem en/of als deel van de oplossing? In dit oplossingsgerichte boek komen al deze mogelijkheden aan de orde en wordt er beschreven wat je ermee kunt doen.

Gezond geluk: effecten van geluk op gezondheid en wat dat kan betekenen voor de preventieve gezondheidszorg
Veenhoven, R.
83 p.
2005
Verkenningsstudie in het kader van het Nederlandse onderzoeksprogramma 'Gezond leven'.


Pluk het geluk!
Berg, M.C.
287 p.
2003
De auteur maakt deel uit van een researchgroep die onderzoek doet naar geluk en geluksgevoel. Zijn ambitie is om zoveel mogelijk mensen inzichten te bieden, de geesteshouding aan te leren en het enthousiasme te geven waardoor zij zelf hun geluk en geluksgevoel kunnen maximaliseren.

maandag 16 mei 2011

Religie en Prozac doen net hetzelfde: beiden beïnvloeden ze rechtstreeks de doorstroming van serotonine en nemen op die manier de symptomen van depressie weg.

"De wereld is zeer complex, onvoorspelbaar, frustrerend, dubbelzinnig. Dingen gaan voortdurend fout, mensen gaan dood, het onheil slaat toe zonder reden. Dat veroorzaakt stress. Die stress wordt alleen maar groter als het brein zich - onwillekeurig - andere vragen begint te stellen, vragen die niks met het strikte overleven te maken hebben. Wie ben ik? Wat gebeurt er als ik sterf? Hoe is de wereld ontstaan? Waar gaat de wereld naartoe?
Religie neemt die stress weg, door voor heel die complexe en onvoorspelbare wereld een grote, allesomvattende verklaring te bieden. Er is een Schepper, die alles overziet, die alles weet en alles kan, die met de wereld in het algemeen en met ons in het bijzonder wel degelijk een bedoeling heeft. Dat geloof in een niet-waarneembare werkelijkheid krijgt in onze hersenen hetzelfde gewicht als wat we weten over de tastbare werkelijkheid."

Knack nr. 17 (27/04/2011) rapporteert over de wetenschap over het nut van religie. Aanleiding daarvan is de uitgave van 'Het goddelijke brein: het evolutionaire nut van religie' (L. Tiger en M. McGuire, Lannoo, 2011) waarin wordt gesteld dat rituelen, zoals bidden en mediteren, het chemisch profiel van ons brein zouden veranderen. Dergelijke rituele handelingen creëren immers comfort, zekerheid en voorspelbaarheid. Hierdoor dalen onze hartslag, ons zuurstofverbruik en onze bloeddruk waardoor de serotonine rijkelijk gaat vloeien. Bidden en mediteren lijken zo wel een vorm van mentale gymnastiek. Slotsom: onze hersenen scheiden geloof af waardoor stress alvast wordt verminderd. In die zin, concluderen de onderzoekers, zijn kerken ware serotoninefabrieken. 


Ook in de catalogus van ons documentatiecentrum levert de (vermeende) relatie tussen depressie en religie een aantal treffers op:

The influence of religious participation on the adjustment of female inmates
American Journal of Orthopsychiatry
Vol. 79, nr. 1, blz. 1-7
2009
This study examined the relationship between female inmates' participation in religious activity and adjustment to prison. The study hypothesized that female inmates who participate in religious activities and report receiving personal support from their participation would report lower rates of depression, less violence perpetration, better prison adjustment, and fewer institutional infractions than inmates who do not participate or who participate but perceive little support.

Symptomen bij een depressie: bevindelijk gereformeerde versus niet-kerkelijke patiënten
Tijdschrift voor Psychiatrie
Vol. 51, nr. 5, blz. 279-289
2009
De auteurs gingen na of bevindelijk gereformeerde patiënten met een depressie andere symptomen hebben dan niet-kerkelijke patiënten. Dit onderzoek illustreert dat inzicht in de religieuze achtergrond van (autochtone) patiënten van belang kan zijn voor goede psychiatrische diagnostiek.

Als het leven een last is: spirituele omgang met depressie
Grün, A.
210 p.
2009
De auteur laat zich door de bijbel en de religieuze traditie inspireren om te beschrijven hoe wij op een andere, meer menselijke manier met depressies kunnen omgaan. De weg door de innerlijke duisternis leidt terug naar het leven en naar de wortels waaruit nieuwe hoop en energie geput kunnen worden.

Geloven als antidepressivum
Ypma, S.
211 p.
2008
De stelling van de auteur is: in een manische samenleving wacht na de roes de depressie. Naast deze twee uitersten wijst religie een derde weg: die van het enthousiasme. Enthousiasme betekent letterlijk vervuld zijn van het goddelijke. Wanneer wij ons hiervoor openstellen, geeft religie een besef van eenheid, oorsprong, eeuwigheid en eenvoud. De auteur beschrijft eerst uitvoerig wat een depressie is. Daarna legt hij uit hoe religie, in het bijzonder het bijbelse verhaal, tot therapie kan dienen voor het depressief gestemde gemoed.

Religious affiliation and psychiatric morbidity in Brazil: higher rates among evangelicals and spiritists
International Journal of Social Psychiatry
Vol. 54, nr. 6, blz. 562-574
2008
The objective of this study was to verify the association between the prevalence of mental symptoms and excessive alcohol intake with religious, church attendance and personal religiosity in a representative sample of the population living in the city of Campinas, in south-east Brazil.

Religiositeit en stemming in de laatste levensweek: een exploratieve benadering aan de hand van nabestaandeninterviews
Tijdschrift voor Gerontologie en Geriatrie
Vol. 37, nr. 6, blz. 254-256
2006
In deze bijdrage werd onderzocht wat de rol is van religiositeit voor de stemming in de laatste levensweek. Aan de hand van interviews bij nabestaanden van overleden respondenten van de Longitudinal Aging Study Amsterdam zijn gegevens verkregen over depressieve stemming en angst in de laatste levensweek, alsook over vrede met het naderend levenseinde.

Religiositeit en depressie bij ouderen: een overzicht van recent empirisch onderzoek
Tijdschrift voor Psychiatrie
Vol. 45, nr. 8, blz. 495-505
2003
De auteurs gaan na welke aspecten van religiositeit met depressiviteit samenhangen en welke verklarende mechanismen hiervoor zijn gevonden in empirisch onderzoek.

Religiosity, depression, and physical maturation in adolescent girls
Journal American Academy Child & Adolescent Psychiatry
Vol. 41, nr. 2, blz. 206-214
2002
The objective of this study was to assess the impact of physical maturation on the protective qualities of religiosity against depression in adolescent girls.

Religious psychotherapy in depressive patients
Psychotherapy and Psychosomatics
Vol. 63, nr. 3-4, blz. 165-168
1995
This study was conducted to explore the outcome of psychotherapy in ethnic Malays with strong religious and cultural background. Patients in the study group, where a religious perspective was added, showed more rapid improvement in the initial 3 months of the study period than those in the control group, but at the end of the 6 months the difference became insignificant.

vrijdag 11 februari 2011

Voorjaar 2011: nieuwe publicaties in ons documentatiecentrum.

Een keur uit de nieuwe publicaties die vanaf vandaag in ons documentatiecentrum uitgeleend kunnen worden...



David Dewulf introduceerde de term mindfulness in 2002 in Vlaanderen. Mindfulness stoelt op het versterken van de aandachtsfuncties waardoor je houding positiever wordt en de kans op depressie of burn-out aanzienlijk vermindert. De mindful box: 7 inzichten voor je levenswerk helpt lezers betere en efficiëntere prestaties te leveren op het werk en creatief om te springen met de belans werk-privé. David Dewulf: "Als je dat leuk vindt, ga dan op een kermismolen zitten. Het doet er niet toe dat dat niet zou passen bij een directeursfunctie. Stretch je eigen levensvreugde, geniet van de kleine en van de goede dingen van het leven en wees dankbaar. Succesvolle mensen zijn dankbare mensen."       

De mindful box : 7 inzichten voor je levenswerk / D. Dewulf. – Roeselare : Roularta, 2010. – 207 p.



"Ooit was een melancholicus een verfijnd wezen naar wie iedereen opkeek. Vandaag is hij een depressieve stumper. De Zweedse hoogleraar Karin Johannisson schreef een geschiedenis van de kwaal die Kafka op de been en Proust in zijn bed hield." Zo begint Marnix Verplancke, recensent bij De Morgen, zijn bepreking van het boek De kamers van de melancholie. Over angst, verveling en depressie. In deze publicatie beschrijft de auteur, aan de hand van sprekende voorbeelden uit de kunst, literatuur en wetenschap, de verschillende typen van melancholie en haar verschijningsvormen. Johannisson dook daarvoor onder meer in medische rapporten en patiëntenverslagen. Een gevoel van verlies, onverschilligheid, kwetsbaarheid en overgevoeligheid zijn typische eigenschappen die melancholie begeleiden. Zo liet de bekende Franse schrijver Marcel Proust zijn muren met kurk bekleden om geen storende geluiden te moeten horen en was hij daarenboven zo gevoelig voor etensgeuren dat hij het niet kon verdragen dat er in zijn huis gekookt werd.

De kamers van de melancholie: over angst, verveling en depressie / K. Johannisson. – Amsterdam : Ambo, 2010. – 351 p.



"Als je het over geluk hebt, spreken mensen over een ondergaande zon, een vlinder die op de schouder komt zitten, en nog meer van die softe dingen. We staan ondertussen al veel verder. Pakweg dertig jaar geleden kreeg je geen subsidie om geluk te gaan bestuderen, wel om schizofrenie en depressie te onderzoeken. Absurd toch? Mensen die zich ongelukkig voelen, zijn niet gek of ziek." Aan het woord is Leo Bormans, hoofdredacteur van Klasse en schrijver van het boek Geluk. The world book of happiness, een bundeling kennis over geluk. Bormans verzamelde de afgelopen twee jaar de belangrijkste onderzoeksresultaten van een aantal positieve psychologen van over de ganse wereld en vertaalde die naar een breed publiek. Wereldwijd wetenschappelijk onderzoek gelinkt aan dagdagelijkse inzichten. Een globale visie op alle facetten van geluk. De rol van geld, gezondheid, succes, warmte, vrije wil, humor, pijn, verdriet, familie, relaties,... en hun bijdrage in ieders geluk en het geluk van groepen en volledige landen. Deze uitgave is een zoektocht naar een universeel geluksmodel.

Geluk. The world book of happiness:  de wijsheid van 100 geluksprofessoren uit de hele wereld / L. Bormans. – Tielt : Lannoo, 2010. – 349 p.