Een nieuw jaar, een verse stapel boeken...

Ook in 2014 zijn wij van plan onze bibliotheekcollectie te spijzen met heel wat nieuwe boektitels die te maken hebben met het thema 'geestelijke gezondheid'. Daarom trakteren we je nu alvast op een aantal opvallende, pas uitgegeven publicaties die vanaf vandaag in ons documentatiecentrum kunnen worden ontleend...

Ouders, leerkrachten en hulpverleners raken alsmaar meer verontrust over het gemak waarmee kinderen de diagnose autisme, asperger of ADHD krijgen toebedeeld. Pieter Duker, emeritus bijzonder hoogleraar orthopedagogiek, vindt deze vrees terecht en ziet deze diagnoses eerder als bijzondere varianten van prikkelverwerking die aan de basis liggen van de problemen in de opvoeding van en het onderwijs aan deze kinderen. Duker argumenteert waarom het tijd is om afscheid te nemen van autisme en ADHD als ziektebeelden. De daarvoor vereiste koersverandering wordt in dit boek, op basis van wetenschappelijke argumentatie, uit de doeken gedaan. 

Afscheid van autisme en adhd: hoe verschillen tussen mensen psychiatrische ziekten zijn geworden... En de weg terug / P. Duker. - Bilthoven : Notitia, 2013. - 117 p.

 

Van april 2010 tot augustus 2012 bezocht een werkgroep van het Provinciaal Platform GGZ Utrecht zo’n dertig Nederlandse ggz-instellingen. Dit boekje is het verslag hiervan en wil voorbeelden geven van hoe ggz-teams en individuen op een goede manier aan herstel kunnen werken. Hiermee willen de auteurs meer aandacht vragen voor de herstelmogelijkheden van langdurige patiënten. 

33 goede voorbeelden in het leven van mensen die langdurig in een ggz-instelling verblijven / S. Kemps, R. Trinks en G. de Wilde. - Utrecht : Provinciaal Platform GGZ Utrecht, 2013. - 68 p.

Het in 2005 ingevoerde Diagnose-Behandel-Combinatie leidde in de Nederlandse ggz tot handelwijzen die weinig met de problematiek van de patiënt zelf te maken hebben. De auteur beschrijft deze scheefgroei en biedt suggesties hoe de schadelijke werking van deze regelgeving kan worden verminderd. De aangereikte ideeën en suggesties moeten bezorgde hulpverleners en beleidsmakers, die willen weten waar het transparante systeem de mist is ingegaan, terug inspireren. 

Psychotherapie in tijden van administratie: afgevinkte frustraties over de nieuwe gekte in de geestelijke gezondheidszorg / A. Goudsmit. - Amsterdam : SWP, 2012. - 223 p.

 

Dit boek bevat door visies, denkbeelden en leefstijlen gestuurde zingevingservaringen van mensen met een diverse achtergrond. Zowel verhalen van gedetineerden als psychiatrische patiënten en militairen komen aan bod. Aan de hand van thema’s zoals wijsheid, verdriet, troost, morele erosie en verbeelding, worden concrete situaties uitgewerkt. Inleidende teksten van begeleiders die mensen ondersteunen in hun zoektocht naar wat het leven de moeite waard maakt, begeleiden deze kennismaking met humanistisch geestelijke begeleiding en zingeving. 

Zin: inleidende teksten in de humanistisch geestelijke begeleiding / J.H. Mooren en A. Bolsenbroek. - Utrecht : de Graaff, 2013. - 192 p.

 

De Stichting Beschermende Woonvormen Utrecht, een Nederlandse ggz-instelling die begeleiding biedt aan mensen met een psychiatrische stoornis en/of een verslavingsproblematiek, nam in het verleden begeleiders met ervaringsdeskundigheid in dienst. Centraal bij de opvolging van deze medewerkers was de vraag: wat zijn de (on)mogelijkheden en valkuilen bij het inzetten van begeleiders met ervaringsdeskundigheid? De auteurs rapporteren de ervaringen en de meerwaarde van de inzet van ervaringsdeskundigen voor de SBWU. Ze formuleren zes aanbevelingen voor de implementatie van ervaringsdeskundigheid. 

Een ervaring rijker: ervaringsdeskundigheid in de psychiatrie / M. Posthouwer en H. Timmer. - Amsterdam : SWP, 2013. - 125 p.

Religie en Prozac doen net hetzelfde: beiden beïnvloeden ze rechtstreeks de doorstroming van serotonine en nemen op die manier de symptomen van depressie weg.

"De wereld is zeer complex, onvoorspelbaar, frustrerend, dubbelzinnig. Dingen gaan voortdurend fout, mensen gaan dood, het onheil slaat toe zonder reden. Dat veroorzaakt stress. Die stress wordt alleen maar groter als het brein zich - onwillekeurig - andere vragen begint te stellen, vragen die niks met het strikte overleven te maken hebben. Wie ben ik? Wat gebeurt er als ik sterf? Hoe is de wereld ontstaan? Waar gaat de wereld naartoe?

Religie neemt die stress weg, door voor heel die complexe en onvoorspelbare wereld een grote, allesomvattende verklaring te bieden. Er is een Schepper, die alles overziet, die alles weet en alles kan, die met de wereld in het algemeen en met ons in het bijzonder wel degelijk een bedoeling heeft. Dat geloof in een niet-waarneembare werkelijkheid krijgt in onze hersenen hetzelfde gewicht als wat we weten over de tastbare werkelijkheid."

Knack nr. 17 (27/04/2011) rapporteert over de wetenschap over het nut van religie. Aanleiding daarvan is de uitgave van 'Het goddelijke brein: het evolutionaire nut van religie' (L. Tiger en M. McGuire, Lannoo, 2011) waarin wordt gesteld dat rituelen, zoals bidden en mediteren, het chemisch profiel van ons brein zouden veranderen. Dergelijke rituele handelingen creëren immers comfort, zekerheid en voorspelbaarheid. Hierdoor dalen onze hartslag, ons zuurstofverbruik en onze bloeddruk waardoor de serotonine rijkelijk gaat vloeien. Bidden en mediteren lijken zo wel een vorm van mentale gymnastiek. Slotsom: onze hersenen scheiden geloof af waardoor stress alvast wordt verminderd. In die zin, concluderen de onderzoekers, zijn kerken ware serotoninefabrieken. 

Ook in de catalogus van ons documentatiecentrum levert de (vermeende) relatie tussen depressie en religie een aantal treffers op:

The influence of religious participation on the adjustment of female inmates

American Journal of Orthopsychiatry

Vol. 79, nr. 1, blz. 1-7

2009

This study examined the relationship between female inmates' participation in religious activity and adjustment to prison. The study hypothesized that female inmates who participate in religious activities and report receiving personal support from their participation would report lower rates of depression, less violence perpetration, better prison adjustment, and fewer institutional infractions than inmates who do not participate or who participate but perceive little support.

Symptomen bij een depressie: bevindelijk gereformeerde versus niet-kerkelijke patiënten

Tijdschrift voor Psychiatrie

Vol. 51, nr. 5, blz. 279-289

2009

De auteurs gingen na of bevindelijk gereformeerde patiënten met een depressie andere symptomen hebben dan niet-kerkelijke patiënten. Dit onderzoek illustreert dat inzicht in de religieuze achtergrond van (autochtone) patiënten van belang kan zijn voor goede psychiatrische diagnostiek.

Als het leven een last is: spirituele omgang met depressie

Grün, A.

210 p.

2009

De auteur laat zich door de bijbel en de religieuze traditie inspireren om te beschrijven hoe wij op een andere, meer menselijke manier met depressies kunnen omgaan. De weg door de innerlijke duisternis leidt terug naar het leven en naar de wortels waaruit nieuwe hoop en energie geput kunnen worden.

Geloven als antidepressivum

Ypma, S.

211 p.

2008

De stelling van de auteur is: in een manische samenleving wacht na de roes de depressie. Naast deze twee uitersten wijst religie een derde weg: die van het enthousiasme. Enthousiasme betekent letterlijk vervuld zijn van het goddelijke. Wanneer wij ons hiervoor openstellen, geeft religie een besef van eenheid, oorsprong, eeuwigheid en eenvoud. De auteur beschrijft eerst uitvoerig wat een depressie is. Daarna legt hij uit hoe religie, in het bijzonder het bijbelse verhaal, tot therapie kan dienen voor het depressief gestemde gemoed.

Religious affiliation and psychiatric morbidity in Brazil: higher rates among evangelicals and spiritists

International Journal of Social Psychiatry

Vol. 54, nr. 6, blz. 562-574

2008
The objective of this study was to verify the association between the prevalence of mental symptoms and excessive alcohol intake with religious, church attendance and personal religiosity in a representative sample of the population living in the city of Campinas, in south-east Brazil.

Religiositeit en stemming in de laatste levensweek: een exploratieve benadering aan de hand van nabestaandeninterviews

Tijdschrift voor Gerontologie en Geriatrie

Vol. 37, nr. 6, blz. 254-256

2006

In deze bijdrage werd onderzocht wat de rol is van religiositeit voor de stemming in de laatste levensweek. Aan de hand van interviews bij nabestaanden van overleden respondenten van de Longitudinal Aging Study Amsterdam zijn gegevens verkregen over depressieve stemming en angst in de laatste levensweek, alsook over vrede met het naderend levenseinde.

Religiositeit en depressie bij ouderen: een overzicht van recent empirisch onderzoek

Tijdschrift voor Psychiatrie

Vol. 45, nr. 8, blz. 495-505

2003

De auteurs gaan na welke aspecten van religiositeit met depressiviteit samenhangen en welke verklarende mechanismen hiervoor zijn gevonden in empirisch onderzoek.

Religiosity, depression, and physical maturation in adolescent girls

Journal American Academy Child & Adolescent Psychiatry
Vol. 41, nr. 2, blz. 206-214

2002
The objective of this study was to assess the impact of physical maturation on the protective qualities of religiosity against depression in adolescent girls.

Religious psychotherapy in depressive patients

Psychotherapy and Psychosomatics

Vol. 63, nr. 3-4, blz. 165-168

1995

This study was conducted to explore the outcome of psychotherapy in ethnic Malays with strong religious and cultural background. Patients in the study group, where a religious perspective was added, showed more rapid improvement in the initial 3 months of the study period than those in the control group, but at the end of the 6 months the difference became insignificant.

Voorjaar 2011: nieuwe publicaties in ons documentatiecentrum.

Een keur uit de nieuwe publicaties die vanaf vandaag in ons documentatiecentrum uitgeleend kunnen worden...

“Hoe bedreven een psychopaat ook wordt in het projecteren van een onechte persoonlijkheid, het kost energie. Daarom compenseren psychopaten het dragen van een masker met perioden waarin zij zich laten gaan. Het is mogelijk dat zij zich overgeven aan duistere activiteiten, die ook verborgen gehouden worden. Of er is een omgeving waarin de psychopaat overwegend het masker draagt en een andere omgeving waarin het masker vaker afgaat. Bijvoorbeeld: gelikt op het werk en een beest thuis, of omgekeerd. In gezelschap kan het razendsnel gaan: de meeste aanwezigen krijgen het innemende masker te zien, de geprefereerde prooi wordt tussen neus en lippen door afgemaakt.”

Wanneer psychopathie aan het licht komt, roept dit meestal hevige reacties op. Dit boek geeft een algemene beschouwing van het verschijnsel psychopathie. De verschillende soorten psychopaten en de maskers waarachter ze zich vaak verbergen, hun doelwitten en de wijze waarop ze doorgaans te werk gaan, passeren uitgebreid de revue. Daarnaast komen de bewapeningsstrategieën tegen psychopaten aan bod en is er plaats voor een uitgetekend herstelplan na een traumatiserend samenleven met een psychopaat. De auteur van dit boek doet ten slotte tal van tips en aanbevelingen van de hand voor mensen die in hun beroep vaak te maken krijgen met psychopaten en hun slachtoffers.

Destructieve relaties op de schop : psychopathie herkennen en hanteren / J. Storms. – derde druk. – Deventer : Ankh-Hermes, 2010. – 248 p.

Aan de hand van bijdragen van ervaringsdeskundigen en specialisten geeft deze uitgave een stand van zaken in het actuele onderzoek en de behandeling van psychosen. In de attachment-based-benadering staan de verhalen van psychotici en onderzoekers, op zoek naar een dialoog mét de wereld, voorop. Het geloof in de helende kracht van een liefdevolle relatie van psychotici met deze wereld staat in deze publicatie centraal.

Telling stories? Attachment-based approaches to the treatment of psychosis / S. Benamer. – London : Karnac, 2010. – 141 p.

Dit ludieke beeldverhaal wil jongeren erop wijzen dat negatieve gedachten die hen dikwijls onzeker maken, genre 'ik voel me te dik' of 'ik heb stom haar en stomme ouders', slechts 'gedachten' zijn. En dat aan 'gedachten' iets valt te doen. Hoe? Niet door ze te negeren en te doen alsof ze niet bestaan of ermee in gevecht te gaan maar door ze ruimte te geven. Net zoals Holly, het hoofdpersonage in dit beeldverhaal. Zo worden onzekere gedachten een stuk minder verschrikkelijk en krijgen jongens en meisjes tussen tien en veertien meer zelfvertrouwen. Dit educatieve boek leert jongeren, op basis van de Acceptance and Commitment Therapy (ACT), doelgericht om te gaan met de grote uitdagingen in het leven.

Ik wil gewoon mezelf zijn! Meer zelfvertrouwen met ACT / T. en S. Bowden. – Houten : Bohn Stafleu van Loghum, 2010. – 63 p.

De auteur van dit boek heeft een ruim twintigjarige carrière als geestelijk verzorger in een psychiatrisch ziekenhuis op zak. Als afsluiting van een gesprek of als hoop opdat de dingen terug weer wat beter zouden gaan, kreeg hij van de patiënten regelmatig een uitnodiging tot bidden. Deze vraag tot gebed in de geestelijke gezondheidszorg vormt het uitgangspunt van dit boek waarin bidden als anker voor patiënten in een sterk veranderende psychiatrische context wordt belicht. Naast een theoretisch kader bevat deze publicatie ook een uitgewerkte cursus 'Bidden: hoe doe je dat?', inclusief vragenlijsten en informatiesets.

Bidden in de GGZ. Ontwikkeling en evaluatie van een cursus 'bidden' als interventie in de geestelijke gezondheidszorg / P. de Rijk. – Delft : Eburon, 2010. – 228 p.

“De hallucinatie en de waan hebben meer met elkaar gemeen dan men op het eerste gezicht zou zeggen. In psychopathologische handboeken worden de wanen ondergebracht bij de denkstoornissen en de hallucinaties bij de waarnemingsstoornissen. Op grond van praktisch klinische overwegingen zal deze indeling zinvol blijven, maar men moet daarbij bedenken dat waarnemingsstoornissen heel vaak te maken hebben met stoornissen in de interpretatie. Dat geldt ook voor de hallucinatie en niet alleen voor de illusionaire vervalsing.”

In de vakliteratuur zijn de monografieën over de hallucinatie, samen met de waan nochtans één van de peilers van de psychose, op één hand te tellen. De idee dat iedereen wel denkt te weten wat de hallucinatie is, zou hiervan aan de basis kunnen liggen. Dit boek tracht, aan de hand van een definiëring en een geschiedenis van de hallucinatie, meer duidelijkheid te scheppen over wat de hallucinatie nu precies is. Sommige opgenomen beschouwingen zijn sterk cognitief en neurofysiologisch georiënteerd, andere meer filosofisch. Deze publicatie brengt, vanuit de analytische filosofie in de Angelsaksische wereld, de belangrijkste conclusies uit al deze beschouwingen in verband met de hallucinatie.

De stem van de Ander : over (verbale) hallucinaties. Een psychiatrische en filosofische beschouwing / J.A.M. de Kroon. – Antwerpen/Apeldoorn : Garant, 2010. – 167 p.