Boeken over wat nieuwe technologieën met onze geest uitrichten...

In een onlangs gegeven interview met de krant De Standaard over de invloed van nieuwe digitale technologieën op ons gedrag en de gevolgen hiervan voor onze psychische gezondheid stelt de Amerikaanse psycholoog Larry Rosen onomwonden: "Het is abnormaal gedrag. Als je vroeger iemand luid tegen zichzelf pratend en heftig gesticulerend door een winkelstraat zag lopen, dan stak je de straat over om de persoon te mijden, want daar was duidelijk iets niet pluis mee. Nu doet iedereen het. Het enige verschil is dat ze met één hand een telefoon aan hun oor houden."

Diezelfde Rosen heeft het in zijn onlangs uitgegeven boek 'iDisorder: understanding our obsession with technology and overcoming its hold on us' onder meer over Facebook-depressies ("Alle anderen hebben een interessanter leven dan ik"), het compulsieve gedrag dat we vertonen als we met moderne communicatiemiddelen in de weer zijn, de invloed van de stortvloed aan impulsen op ons brein ("Wie studeert, intussen sms't en op Facebook zit, verliest tijd en concentratie, het is niet anders") en communicatiestoornissen als gevolg van de verdringing van 'lijfelijke' gesprekken door onlinecommunicatie ("Ik maak me sterk dat de verruwing van onze maatschappij daarvan deels het gevolg is. Mensen hebben geen geduld meer, gaan voor het minste met elkaar in de clinch"). Kortom, in Larry Rosens 'iDisorder' wakkert onze huidige techno-overdrive, die volgens de professor niét gek maakt, latent aanwezige psychische stoornissen aan. Een waarschuwing die kan tellen!
In ons taalgebied en in hetzelfde onderzoeksgebied verscheen onlangs 'De virtuele spiegel: waarom Facebook ons ongelukkig maakt' van de jonge Nederlandse socioloog Koen Damhuis. In afwachting van beide boeken kan je in ons documentatiecentrum alvast terecht voor...    

Virtually you: the dangerous powers of the e-personality

Elias Aboujaoude

2011, Norton (New York/London), 349 p. 

Elias Aboujaoude, die als psychiater patiënten behandelt wier levens door het internet grondig zijn veranderd, waarschuwt voor het gevaar waarop het internet ons in staat stelt om, met een 'e-persoonlijkheid', ons beter voor te doen dan we zijn. Ook onze e-mailtaal past zich aan deze nieuwe persoonlijkheid aan. Onze e-persoonlijkheidskenmerken sijpelen offline door en maken ons ongeduldig, ongeconcentreerd en opgejaagd. Op die manier wordt ons werkelijk leven geconfigureerd aan dat van het beeld dat we in chatrooms achterlaten.

Internet addiction: a handbook and guide to evaluation and treatment

Kimberly S. Young en Cristiano Nabuco de Abreu

2011, John Wiley & Sons (Hoboken), 289 p.

Dit op empirisch materiaal gebaseerde handboek definieert, beoordeelt, diagnosticeert en behandelt problematisch internetgebruik. Het bevat gevalideerde evaluatie-instrumenten die het onderscheid maken tussen dwangmatig en normaal online computergebruik en schenkt aandacht aan de meest verslavende online activiteiten. Verder komen verschillende subtypes van internetverslaving aan bod: van online pornografie en internetgokken tot gaming op het web. Daarenboven is er plaats voor verschillende evidence-based behandelingsstrategieën om cliënten van diverse leeftijden, rekening houdend met hun specifieke problematiek, tegemoet te treden.

Sanne Janssen brengt met haar levensverhaal én een fotoboek zelfbeschadigend gedrag (terug) in de kijker!

"Echt veel ruimte was er op de afdeling niet, maar na een hele dag in kleine hokjes te hebben doorgebracht was zelfs de gesloten afdeling een hele verademing. Hoewel ik me in de isoleercel helemaal had moeten uitkleden, kwam ik er bij aankomst op de afdeling achter dat ze niet de moeite hadden genomen om mijn tas te controleren. Mooi. De pillen leverden niet zoveel op, maar ik had altijd mijn scheermesjes nog. Ik stak ze voor de zekerheid in mijn broekzak. Stel dat iemand alsnog zou opmerken dat mijn tas niet gecontroleerd was, dan zouden ze daar nu in ieder geval niets meer in vinden."

(uit: S. Janssen, 'Groter zal ik zijn: het aangrijpende verhaal van een meisje over haar zelfbeschadiging'. 2011, Reality Bites (Breda), p. 113)

Sanne is een meisje dat zichzelf zozeer toetakelt dat ze opgenomen dient te worden in een ziekenhuis. 'Groter zal ik zijn: het aangrijpende verhaal van een meisje over haar zelfbeschadiging' is het relaas van Sannes ongelooflijke geschiedenis waarin ze het heeft over hoe zij haar lichaam, als gevolg van de opgelopen emotionele wonden door het misbruik door haar vader, op verschillende manieren pijnigt. Een korte crisisopname in een psychiatrische kliniek betekent voor Sanne het begin van een lange dwaaltocht doorheen de Nederlandse hulpverlening. Gedurende twee jaar trachtte Arie Kievit, een bekende Nederlandse dagbladfotograaf, het verhaal van Sanne in beelden te vatten. Kievit ontmoette de jonge vrouw via de Landelijke Stichting Zelfbeschadiging en werd aangegrepen door haar verhaal van zelfbeschadiging en emotionele littekens. Tegelijkertijd met Sannes levensverhaal in boekvorm verschijnt Kievits fotoboek.
Beide boeken wachten vanaf deze week op een lener! Naast deze twee nieuwe titels over 'zelfbeschadiging' kan je in ons documentatiecentrum ook terecht voor...



Omgaan met zelfbeschadiging en suïcidaal gedrag
Suzanne de Klerk, Anne van Giezen en Arnold van Emmerik
2010, Bohn Stafleu van Loghum (Houten), 148 p.

Dit boek neemt niet de onderliggende problematiek van zelfbeschadigend en suïcidaal gedrag als uitgangspunt. Nee, deze keer dient het zelfbeschadigend gedrag zelf als uitgangspunt. De auteurs laten onder andere zien welke vormen van zelfbeschadigend en suïcidaal gedrag bestaan en welke oorzaken en/of functies die meestal hebben. Wat betekent dergelijk gedrag voor anderen en wat zijn de verschillende behandelingswijzen? Daarnaast besteedt deze uitgave ook aandacht aan wat cliënten zelf kunnen doen en hoe ze met zichzelf beschadigende lotgenoten in contact kunnen komen.

Recht van antwoord van Nederlands bekendste neurobioloog.

Hersenonderzoeker en publicist Dick Swaab brengt in 'Wij zijn ons brein: van baarmoeder tot alzheimer' het verhaal van ons brein tussen wieg en graf. Als in de baarmoeder onze hersenen worden gevormd, verloopt dat op een manier die bepalend is voor de rest van ons leven. Wat gebeurt er in de hersenen als je verliefd bent? Hoe kan homo- en heteroseksualiteit hersengewijs worden verklaard? Wat speelt zich precies in onze hersenen af als alzheimer toeslaat? Ook psychische problemen, moreel gedrag, geloof, meditatie, bijna-doodervaringen, het nut van therapieën, antidepressiva en alternatieve geneeswijzen worden door Swaab behandeld.

De ontvangst van dit eind vorig jaar verschenen boek ging tot nog toe niet onopgemerkt voorbij. Op de website van het Nederlandse dagblad 'de Volkskrant' blogde een verontwaardigde redacteur over Swaabs filosofisch bedrog en ook vanuit psychotherapeutische middens werden allerlei banvloeken richting Swaabs hoofd geslingerd. Zo stelde klinisch psycholoog Jan Derksen zich in de krant 'NRC Handelsblad' (12/02/2011) de vraag welke indrukwekkende klinische toepassingen Swaabs kennis tot nog toe heeft opgeleverd en verzuchtte Harald Merkelbach, hoogleraar te Maastricht en forensisch psycholoog, in hetzelfde dagblad op 26 maart 2011 dat je mist creëert als je de rechtspraak behandelt als ware het een onderdeel van de neurowetenschappen.

Dat een reus veel wind vangt, gebeurt wel vaker. Dat diezelfde reus zich de moeite getroost voor een uitgebreid recht van antwoord is eerder zeldzaam. In de weekendeditie van 'NRC Handelsblad' (23/04/2011) was het uiteindelijk zover...

Open publication - Free publishing - More biowetenschap

Zowel het controversiële hersenboek van Dick Swaab als de laatste van Jan Derksen 'De woorden om het te zeggen: psychotherapie voor psychotherapeuten' zijn in de collectie van ons documentatiecentrum opgenomen en kunnen bijgevolg worden uitgeleend! 

Positief opvoeden heeft positief resultaat!

Van 9 tot 11 februari 2011 vond in de stadscampus van Antwerpen het 13de Helping Families Change Conference plaats. Het thema van deze editie 'Turning obstacles into opportunities' gaf aanleiding tot tal van lezingen, workshops en symposia over de mogelijkheden en moeilijkheden in het versterken van ouderschapsbekwaamheid in preventieprogramma's voor alle ouders. Daarnaast werden ook onderwerpen en thema's zoals preventie van en hulp bij kindermishandeling en emotionele en gedragsproblemen van kinderen en hulp aan ouders die zelf met ernstige problemen kampen of kinderen hebben die lijden onder ernstige psychopathologie of ziektes uitvoerig behandeld. Allerlei inzichten en resultaten van recent theoretisch en evaluatie-onderzoek in positieve opvoedingsinterventies werden door experten in de materie aan de uit verschillende landen afkomstige congresbezoekers uitgebreid toegelicht.  

Eén van die positieve opvoedingsinterventies heet Triple P en staat voor ‘Positive Parenting Program’. Het is een laagdrempelig, integraal programma voor ouders met kinderen van 0 tot 16 jaar. De bedoeling is om emotionele en gedragsproblemen bij kinderen te voorkomen door het bevorderen van competent ouderschap. Zo leren ouders gebruik te maken van de dagelijkse communicatie in het gezin om hun kinderen adequaat te ondersteunen en hun sociale en probleemoplossende vaardigheden te stimuleren. Op die manier worden de positieve krachten in een gezin en de competenties van ouders versterkt en de risicofactoren verminderd. Deze methodiek werd een kwarteeuw geleden ontwikkeld in Australië door de Nieuw-Zeelander Matthew Sanders, kreeg veel internationale weerklank en wordt nu zelfs aanbevolen door de Wereldgezondheidsorganisatie van de Verenigde Naties.

Voor De Standaard was dit congres het uitgelezen moment om uit te pakken met een evaluatie van Triple P in Antwerpen. Onder de titel 'Positievere ouders, blijere kinderen' verscheen het volgende bericht: "Vijf jaar van positief opvoeden in Antwerpen werpt zijn vruchten af: bijna 20.000 ouders rapporteren na afloop minder gedragsproblemen bij hun kinderen, en minder emotionele problemen. In sommige groepen zelfs tot 11 procent minder. Ook ouders worden beter van het Triple P-project: 8 procent voelt zich na een interventie minder depressief, 7 procent is minder angstig en 11 procent ondervindt minder stress. Falende opvoedingstechnieken zoals overreageren en laksheid worden door de ouders ook minder aangewend. Zo staat te lezen in een evaluatierapport van de Universiteit Antwerpen."
(De Standaard, 10/02/2011)    

Uitleenbare publicaties en beschikbare tijdschriftartikelen over Triple P en positieve opvoedingsinterventies in ons documentatiecentrum:

De effectiviteit van Triple P

Graaf, I.M. de (e.a.)

factsheet

2009

Deze factsheet geeft een overzicht van internationaal en nationaal onderzoek naar Triple P-interventies en informeert over de effecten van deze interventies op gedragsproblemen en emotionele problemen bij kinderen. Ook de effecten op het opvoedingsgedrag van de ouders komen aan bod..

Helping families change. The adoption of the Triple P - Positive Parenting Program in the Netherlands

Graaf, I.M. de

152 p.

2009

Dit proefschrift belicht de effecten van het Triple P-programma wereldwijd. De proefinvoering en de eerste effecten van het opvoedingsondersteuningsprogramma Triple P in Nederland worden in deze publicatie besproken.

Waar is de grens. Omgaan met gedragsproblemen bij kinderen

Baert, K. (e.a.)

146 p.

2009

De auteurs van dit werk gaan in op wat gedragsproblemen precies zijn en hoe een diagnose gesteld wordt. Daarnaast geven ze ook concrete tips en adviezen om met moeilijk gedrag om te gaan en duidelijke grenzen te stellen.

De ouder als partner. De rol van ouders van jonge risicokinderen tijdens opvang, zorg en onderwijs

Rikveld, E. (e.a.)

172 p.

2009

Deze publicatie behandelt de rol van ouders van jonge risicokinderen tijdens opvang, zorg en onderwijs. De auteurs stellen zich de vraag of ouders als partner er wel toe doen? De factoren die een kind tegen risico's beschermen en de beschermclusters die een voorwaarde zijn voor veilig ouderschap worden uiteengezet. In dit boek komen vijf zorgprogramma’s voor ouders aan bod: BOBY, dagbehandeling voor ouders en baby, Parent Management Training Oregon, 3 keer Groei en Sprint, Families And Schools Together.

Bekwamere ouders, gezondere kinderen. Triple P, preventie door opvoedingsondersteuning

Glazemakers, I.

Psyche

Vol. 19, nr. 3, blz. 8-10

2007

De toepassing van het Triple P-programma voor opvoedingsondersteuning in diverse sectoren van integrale jeugdhulp en kinder- en jeugdpsychiatrische centra in de provincie Antwerpen wordt in dit artikel kort weergegeven.

Triple P: Positief Pedagogisch Programma. Opvoedingsondersteuning ter preventie van (ernstige) gedragsproblemen bij kinderen. Proces-evaluatie

Graaf, I.M. de en Bohlmeijer, E.

41 p.

2006

Triple P staat voor Positive Parenting Program, een in Australië ontwikkeld programma dat zich richt op de preventie van psychosociale problemen bij kinderen door opvoedingsondersteuning aan ouders. De proefimplementatie van de verschillende interventies worden, aan de hand van een procesevaluatie waarin de belemmerende en bevorderende factoren werden onderzocht, in deze uitgave besproken

An outcome evaluation of the implementation of the Tripe P-Positive Parenting Program in Hong Kong

Family Process

Vol. 42, nr. 4, blz. 531-544

2003

The authors evaluated the effectiveness of the Positive Parenting Program (Triple P) with a sample of Chinese parents of children with early onset conduct-related problems in Hong Kong.