Een nieuw jaar, een verse stapel boeken...

Ook in 2013 zijn wij van plan onze bibliotheek te spijzen met heel wat nieuwe boektitels die van ver (of van dichtbij) te maken hebben met het thema 'geestelijke gezondheid'. Daarom trakteren we je nu alvast op een aantal van onze meest opvallende publicaties die vanaf vandaag in ons documentatiecentrum geduldig op jou liggen te wachten...

Bij oplossingsgerichte hulpverlening zijn het de cliënten zelf die voor hun eigen ervaringen, problemen en perspectieven verantwoordelijk zijn. Hulpverleners zijn uitsluitend deskundigen in het begeleiden van dit proces. In dit boek wordt de visie van deze vraaggerichte manier van werken, waarbij de relatie tussen cliënt en hulpverlener weer centraal komt te staan, uit de doeken gedaan. De theoretische verdieping wordt in één methodisch geheel, ‘Cirkels van empowerment’, gegoten en geïllustreerd aan de hand van praktijkvoorbeelden zoals psychosociale hulpverlening bij schulden en de begeleiding van cliënten met depressieve klachten.

Oplossingsgerichte hulp- en dienstverlening: cirkels van empowerment / W. Joosen en W. van der Vaart. - Antwerpen/Apeldoorn : Garant, 2012. - 200 p.

Dit proefschrift behandelt de vraag hoe de ontwikkeling van het beroep psychiatrisch verpleegkundige zich in de periode 1830-1980 in Nederland heeft voltrokken. Op welke wijze dacht het voormalige verplegend personeel over de genoten opleiding, de arbeidsvoorwaarden en de omgang met psychiatrische patiënten? Verder worden alle vóór 1980 verschenen handboeken in de psychiatrische verpleegkunde besproken en werpt de auteur haar licht op de vroege opkomst van de sociaal-psychiatrische verpleegkunde in Nederland.

Gekkenwerk: de ontwikkeling van het beroep psychiatrisch verpleegkundige in Nederland. 1830-1980 / C. aan de Stegge. - Maastricht : Universitaire Pers, 2012. - 1088 p.

Gudrun Bongaerts, auteur van dit getuigenis, verliest haar zus Hilde op zesendertigjarige leeftijd aan borstkanker. Vier jaar heeft ze nodig om de dood van Hilde te aanvaarden. Een periode ook waarin ze een poging ondernam haar persoonlijke symptomen van rouw binnen een groter kader te plaatsen. De vijf stadia van rouwverwerking worden, op basis van ingebeelde gesprekken met haar zus, verdeeld over evenveel hoofdstukken. Op die manier moeten beiden door een groeiproces en komen ze tot inzichten met betrekking tot hun levenshouding en hun onderlinge relatie. 

Merel en ik: over rouwverwerking / G. Bongaerts. - Westerlo : Kramat, 2012. - 150 p.

Dit boek buigt zich over de vraag wat er met een mens gebeurt als hij constant hevige pijn lijdt en het de pijn zelf is die het probleem wordt. Hoe ontstaat chronische pijn precies? Wat zijn de gevolgen hiervan en welke behandelingen bieden soelaas? Wat is de rol die pijnstillers spelen en welke verwachtingen mag een pijnpatiënt koesteren? Bart Morlion, hoofd van het multidisciplinair pijncentrum van het UZ Leuven, tracht op al deze vragen een antwoord te formuleren. Interviews met pijnpatiënten illustreren dat ook de steun van hun omgeving levensnoodzakelijk is. 

Wanneer de pijn blijft: kwaliteitsvol leven ondanks chronische pijn / B. Morlion en K. Janssen. - Leuven/Den Haag : Acco, 2012. - 190 p.

De in dit boek opgenomen verschillende getuigenissen geven een duidelijk beeld van wat psychose precies is en of je ermee kan leren leven. De heldere toelichtingen van Bea De Rouck, psychiatrisch verpleegkundige met jarenlange ervaring op de afdeling psychosezorg van het Brugse PZ Onze-Lieve-Vrouw, schetsen deze psychiatrische stoornis van de allereerste signalen tot het definitief uitbreken ervan. Ook de mogelijke evoluties, de emotionele gevolgen voor zowel de patiënt als zijn omgeving en de effectieve behandelingsvormen komen uitvoerig aan bod. 

Psychose beter begrijpen / B. De Rouck. - Leuven : Davidsfonds, 2012. - 180 p.

Schrijver Paul Baeten Gronda over gebrek aan aandacht, bijlessen, gekke beroepen en etiketkinderen...

"Als ik niet in 1981 maar wel tien of twintig jaar later was geboren, dan hadden ze mij als kind zeker op rilatine gezet. Ik ben blij dat dat niet gebeurd is. Dit is waarom."
Zo begint de Vlaamse schrijver Paul Baeten Gronda, in 2010 met zijn 'Nemen wij dan samen afscheid van de liefde' goed voor de Vlaamse Debuutprijs, zijn wekelijkse rubriek 'Grrrronda' in Knack Focus van afgelopen 21 november. Wat volgt is een curriculum vitae waaruit blijkt dat Gronda's aanleg voor jeugdige overactiviteit en schoolse desinteresse vandaag nogal gemakkelijk zou leiden tot grote ongerustheid bij de ouders met het bevrijdende stempel van ADHD tot gevolg. In zijn typische, onderkoelde en humoristische stijl trekt Gronda alle registers van het betere columnwerk open om, op basis van zijn ongewone levenswandel, definitief het eigen schrijverschap te legitimeren. Besluiten doet deze jonge auteur met: "Ik wil niet beweren dat alle kinderen die vandaag door hun ouders, leerkrachten en de verkoopafdeling van Novartis aan de rilatine worden gehouden verloren kunstenaars zijn. Maar wel dat die er waarschijnlijk ergens tussen zitten en dat een goed deel van de rest zijn weg ook wel zal vinden, al zal die weg misschien op het eerste gezicht wat raar of kronkelig lijken.

Zoals psycholoog Stijn Vanheule eerder deze maand nog bevestigde in De Morgen: het aantal 'etiketkinderen' explodeert. Wel, alles wat je in de pagina's hierna zult zien aan films, muziek en noem maar op, is meer dan waarschijnlijk het product van een of andere zot die kon ontsnappen aan het waanidee dat de rustige, keurige weg de enige juiste is. Er is dus nood aan enkele nieuwe, meer specifieke etiketten. Enkele voorstellen. Gitarist. Timmerman. Tv-presentator. Hiphopproducer. Striptekenaar. En aan al de rest: relax."

Ook onze bibliotheekcollectie herbergt heel wat materiaal dat zich toespitst op aandachtstekort-hyperactiviteitstoornis, kortweg ADHD, bij zowel kinderen als volwassenen. Onze meest recente boektitels zijn...

In dit boek vraagt Laura Batstra, onderzoeker en docent aan de Rijksuniversiteit Groningen, zich af of ADHD een ziekte is, of je ermee geboren wordt en of medicatie in alle gevallen het functioneren van een kind met ADHD verbetert. Ze concludeert dat geneesmiddelen, in heel wat situaties, uitsluitend nadelige gevolgen hebben voor het kind. Volgens Batstra volstaat een doorgedreven ouder- en leerkrachttraining waardoor overdiagnose en -behandeling van ADHD kunnen worden vermeden.  

Hoe voorkom je ADHD? Door de diagnose niet te stellen / L. Batstra en A. Frances. - Amsterdam : Nieuwezijds, 2012. - 176 p.

Koen, een jongen van acht met zowel aandachts- als hyperactiviteitsproblemen, schetst vanuit zijn beleving als ADHD’er de dingen die hij meemaakt. Ook zijn moeder, Gerdie, kreeg jaren na de diagnose bij haar zoon het label ‘ADHD’ opgekleefd. De verhaaltjes van Koen, op basis van zijn ervaringen en die van zijn moeder, zijn geschikt om in klasverband voor te lezen en het thema ADHD bespreekbaar te maken. Achteraan het boek zijn belangrijke aandachtspunten voor kinderen met ADHD opgenomen.

Koen - ik heb geen adhd, want ik ben anders dan Leon / G. Verheijden en A. van Tilborg. - Deventer : Van Tricht, 2011. - 86 p.

In het eerste deel van dit boek staan de symptomen van deze aandachtstekortstoornis in de verschillende volwassen levensfasen centraal. Verder is er aandacht voor theoretische concepten en behandelvormen van ADHD bij volwassenen. Met casuïstiek gaat het tweede deel in op vaak voorkomende dilemma’s uit de professionele praktijk en worden de bij ADHD meest voorkomende psychiatrische comorbide stoornissen kort belicht: van verslavingsproblemen tot angststoornissen.

Volwassenen met ADHD: theorie en casuïstiek / A.M.D.N. van Lammeren, E.H. Horwitz en C.E.J. Ketelaars. - Assen : Van Gorcum, 2012. - 196 p.

Dit boekje is een actuele stand van zaken van alles wat met ADHD en ADD bij kinderen en pubers te maken heeft. Het beschrijft wat AD(H)D precies is, hoe het in het brein ontstaat en welke rol executieve functies of regelfuncties spelen. Ook bewezen effectieve behandelmethoden en recente informatie over de aanpak ervan worden uitgebreid toegelicht. Met praktijkvoorbeelden, relevante websites en adressen.

ADHD bij kinderen / A. Eenhoorn. - Houten : LannooCampus, 2012. - 159 p.

Zachte heelmeesters maken niet uitsluitend stinkende wonden!

In de rubriek Opmerkelijke praktijken van het julinummer van het 'Maandblad Geestelijke volksgezondheid' is psychiater Ronald van den Berg bijzonder hard voor Jeffrey Wijnbergs provocatieve coachingstijl. Deze aanpak, zoals uiteengezet in het gewraakte 'Zachte heelmeesters: het failliet van de geitenwollensokkenpsychologie', spreekt mensen direct aan op hun persoonlijke kracht en zelfredzaamheid. Wijnberg omschrijft de begripvolle, luisterende therapeut onder meer als de zoethouder die blijft vasthouden aan dure behandelingen. Ook al kunnen zijn interventies hard aankomen, de hulpverlener kan beter zeggen wat hij echt vindt, aldus de auteur/psychotherapeut. Geitenwollensokkenpsychiater Van den Berg: "Wijnbergs boekje is te beschouwen als een schoolvoorbeeld van marketing. De marketeer zet zich af tegen de vermeende sukkel en prijst de eigen dienstverlening aan als wondermiddel, tot opluchting voor iedere therapeut die zich prettiger wil voelen. De meeste therapeuten zoeken in de loop van hun werkende leven aanvullingen uit werkwijzen waarin ze aanvankelijk niet zijn opgeleid. Het zou daarom naar mijn mening zinvol zijn dat therapeuten die echt eclectisch te werk willen gaan, niet te zeer hun eigen ongeduld uitageren. Laten zij zich juist richten op de patiënt en zich niet begeven in het schaamteloze ‘one-upmanship’, het overwicht op de patiënt, dat in het boekje van Wijnberg gepredikt lijkt te worden. Daar voelen sommige therapeuten zich wellicht lekkerder bij, maar de vraag is of patiënten dat ook zo ervaren."

Onlangs in de media en nu al bij ons in de rekken...

De Wachter, Sacks, Derksen,... Het zijn slechts enkele namen van opmerkelijke mensen die met hun pas verschenen, steengoede boeken een aantal ggz-taboes in het uitstalraam van de publieke opinie weten te plaatsen.

"Een heel bijzonder soort hallucinaties is die welke ontstaan na de amputatie van een ledemaat. Terwijl ongeveer tien tot twintig procent van hen die blind of doof worden nadien hallucinaties krijgen, benadert dat bij amputaties de volle honderd procent.(...) Het duurde tot de jaren zeventig van de negentiende eeuw voor er een woord op de gehallucineerde ledematen werd geplakt: fantomen.(...) Omdat een fantoomledemaat bewogen kan worden, kan hij ook pijn doen. Notoir was de fantoomhand van admiraal Nelson, die een verkrampte vuist maakte waardoor zijn fantoomnagels in zijn fantoomhandpalm sneden, wat een constante pijn veroorzaakte. Pas een jaar of twintig geleden heeft men een oplossing gevonden voor dit soort pijnlijke vervormingen van fantoomledematen. Had Nelson vandaag geleefd, dan had men zijn fantoomarm in een spiegelbak gestoken, en zijn goede arm daarnaast gelegd zodat het leek alsof hij twee volwaardige armen had. De opdracht zou geweest zijn om de beide vuisten open en dicht te doen, en de fantoomvuist zou zich, mits enige oefening, ontspannen hebben. Het beste middel tegen fantoompijn blijkt dus fantoomkinesitherapie te zijn."

(De Morgen, 06/10/2012, boekrecensie n.a.v. 'Hallucinaties', de meest recente van de bekende Brits-Amerikaanse neuroloog Oliver Sacks)

"Kijk, de DSM is een interessant boek omdat het aandoeningen definieert: zo kan er in de hele westerse wereld in dezelfde taal gesproken worden. Als ik het heb over een depressie, dan weet een Italiaan of een IJslander wat ik bedoel. Dat is een voordeel. Het nadeel is dat de diagnose niet gebruikt wordt als hypothese maar als werkelijkheid, en dat zijn heel wat bruggen te ver. Dan wordt de diagnose de nieuwe identiteit: we zijn tegenwoordig onze diagnose. Terwijl een diagnose geen eindpunt kan zijn, het is een begin. Vroeger stopten we de gekken in dwangbuizen, nu reduceren we ze tot een woord.(...) Elke dag een feest? Een mens houdt dat toch niet vol? Ongelukkig zijn lijkt niet normaal, terwijl het de normaliteit zelf is. Laten we onze kinderen leren dat het leven soms vervelend is, dat het niet altijd plezant is, dat er soms mensen ziek worden of doodgaan en dat je daar dan vreselijk van mag afzien. Opvoeden is niet: problemen vermijden. Opvoeden is: problemen zien zonder die te dramatiseren. Want gewone levensproblemen worden snel gepsychologiseerd, zowel bij kinderen als volwassenen. 'U bent perfect normaal,' zeg ik dan. Waarop ze steevast vragen: 'Echt waar?' Dat is de diagnose die op het meeste ongeloof stuit."

(Humo, 16/10/2012, in gesprek met Tine Hens waarschuwt psychiater Dirk De Wachter voor het einde van de normaliteit) 

"De bijdrage van de neurobiologie aan de psychologie en psychiatrie van de laatste twintig jaar is minimaal. Het heeft nog niet geleid tot betere medicijnen in de psychiatrie. Van de werking van het geheugen en van perceptie- en zintuigfuncties kan dat neurologisch onderzoek wel de grenzen aangeven. Ook voor taalonderzoek is het interessant. Maar dat is het zowat. De verklaringskracht van hersenprocessen voor de psychologie is dan ook zeer beperkt. Je ziet enkel dat er een fysieke pendant is van een psychisch proces. Natuurlijk is dat zo! Mensen zijn nu eenmaal het product van biologische, psychische en sociale processen, die complex in elkaar haken."

(De Morgen, 29/09/2012, hoogleraar klinische psychologie Jan Derksen heeft het in 'Bevrijd de psychologie uit de greep van de hersenmythe' over de gevaren van te veel hersenwetenschap in de psychologie)

Najaar 2012: nieuwe publicaties in ons documentatiecentrum.

Wij zaten de afgelopen zomer alvast niet stil en verwelkomden een zeventigtal nieuwe boektitels. Daarom graag even je aandacht voor een aantal van de meest in het oog springende publicaties die vanaf vandaag in ons documentatiecentrum kunnen worden ontleend...

Volgens de auteurs bieden games rust en geven ze aan jongeren met autisme het gevoel van controle in een ingewikkelde, sociale wereld. Ze raadpleegden Nederlandse en Vlaamse autismedeskundigen en enquêteerden autistische jongeren, hun ouders en begeleiders. De auteurs pleiten ervoor om ‘serious games’ in te zetten in de hulpverlening en het onderwijs en stellen vast dat veel jongeren met autisme vluchten in het gamen en zo een verslaving oplopen. Onderdeel van dit boek is de ‘Toolkit Gezond Gamen’, een opdrachtenpakket en oefeningenreeks voor jongeren met autisme om tot een betere balans tussen hun gamegedrag en andere activiteiten te komen.

Gamen en autisme: met Toolkit Gezond Gamen / H. Kisjes en E. Mijland. - Middelbeers : InnoDoks, 2011. - 159 p.

In dit doe-boek laat creatief ondernemer Karin Ramaker zien hoe je je door moeilijke periodes heen kunt slaan door doelgerichte actie. Creatieve oefeningen en praktische tips dagen de lezer uit anders naar zijn dip te kijken. Onder het motto iedereen heeft struikelmomenten maar slechts weinigen durven ervoor uit te komen, wil de auteur aantonen dat je weet dat je niet de enige bent en dat je er iets aan kunt doen.  

Opkrabbelen nadat je op je bek bent gegaan / K. Ramaker. - S.l. : Scriptum Psychologie, 2011. - 181 p.

Toen in de jaren '30 van voorgaande eeuw psychochirurgische procedures werden opgesteld om patiënten met ernstige psychiatrische stoornissen te helpen genezen, waren de resultaten ervan vaak catastrofaal en irreversibel. Hoewel neurochirurgie nog steeds te kampen heeft met haar verleden is de belangstelling voor deze discipline, dankzij de introductie van de 'stereotactische aanpak' en het succes van allerlei stimulatiemethoden, toegenomen. Dit boek belicht zowel de geschiedenis, met haar pioniers, als een actuele zienswijze op psychochirurgie.  

Cutting the mind: origins of psychosurgery / M. Arts en P. Michielsen. - Leuven/Den Haag : Acco, 2012. - 147 p.

Dit boek is ontstaan vanuit de onderwijsbehoefte aan een leidraad bij het in de praktijk brengen van opbrengstgerichte handelingsplannen bij de aanpak van leerlingen met een psychiatrische problematiek. Naast een stoornisgerichte, specifieke methodiek bevat dit kompas ook een bondige uitleg bij iedere stoornis. Hierdoor kunnen de symptomen in de klas snel worden herkend. Verder zijn er per problematiek ook richtlijnen m.b.t. het ontwikkelingsperspectief en zijn er per stoornis best practice handvatten. 

Psychiatrie in de klas: kompas bij opbrengstgerichte handelingsplannen in het onderwijs / G. Vaessen. - Antwerpen/Apeldoorn : Garant, 2012. - 220 p.

De auteur van dit boek bespreekt hoe de psychoanalyse van cruciaal belang kan zijn om de menselijke dimensie, uitgedrukt in angsten, tekorten, conflicten en fantasieën, van de huidige ecologische crisis beter te begrijpen. Bouwstenen voor deze argumentatie zijn de ecologische theorieën van de Franse filosofen Gilles Deleuze en Félix Guattari. Verder wordt plaats gemaakt voor de ecopsychologie, de vergroening van de psychotherapie, onze ambivalente verhouding tegenover de natuur en diverse milieupsychologische afweermechanismen zoals eco-angst en -verdriet.  

Psychoanalysis and ecology at the edge of chaos: complexity theory, Deleuze/Guattari and psychoanalysis for a climate in crisis / J. Dodds en M. Jordan. - London/New York : Routledge, 2011. - 238 p.

Dit boek bevat drie autobiografische opnameverslagen van mensen die op jonge leeftijd een psychose doormaakten. Ze schreven regelmatig over hun psychotische ervaringen en merken nu pas het gebrek aan belangstelling hiervoor van hun toenmalige, behandelende psychiaters. Nochtans waren deze persoonlijke verhalen voor hen van levensbelang. In een nawoord geeft psycholoog Ed Brand zijn visie vanuit het standpunt van de behandelaar. 

Tegen de tijdgeest: terugzien op een psychose / E. Tellegen, H. Mous en D. Muntjewerf. - tweede druk. - Amsterdam : Candide, 2011. - 256 p.

Over onze jeugd, mindfulness en psychische problemen...

In 'De Standaard' stond afgelopen weekend te lezen dat uit pas afgerond KUL-onderzoek naar het effect van mindfulness op jongeren zou blijken dat mindfulnesstrainingen hen beschermen tegen psychische problemen. Niet alleen preventief, er zou ook een genezend effect zijn bij depressieve of andere symptomen. "Het helpt ook om bestaande psychische problemen te reduceren," vertelt psycholoog Filip Raes over de resultaten van zijn onderzoek dat hij de voorbije drie jaar uitvoerde bij 400 Vlaamse leerlingen uit het middelbaar onderwijs. Over een van de mechanismen die zeker bijdragen tot het succes van het mindfulnessverhaal verklaart Raes verderop in het krantenbericht: "Op een bedrukte stemming reageren sommigen van ons meer dan anderen automatisch met negatieve gedachten. Als je daar geen aandacht voor hebt, loop je het risico dat de trein weer vertrokken is. Als je die negatieve gedachten leert observeren, kun je er leren afstand van nemen." In het licht van de nieuwe cijfers van de Vlaamse Centra voor Geestelijke Gezondheidszorg, waaruit blijkt dat van de 50.000 patiënten die vorig jaar aanklopten bijna een vierde jonger was dan 17, oppert Filip Raes: "Er wordt in onze scholen hoog ingezet op lichamelijke opvoeding. Terecht. Maar misschien is het een goed idee als we in de toekomst evenveel aandacht zouden besteden aan de mentale hygiëne van onze jongeren. Mindfulness zou daar een rol bij kunnen spelen."
In onze collectie zit heel wat mindfulnessmateriaal dat kan worden ingezet bij therapie met kinderen. Een greep uit ons meest recente aanbod...

Help je kind met mindfulness angst te overwinnen: opvoeden met aandacht en acceptatie
Christopher McCurry
2010, Bohn Stafleu van Loghum (Houten), 237 p.
Met de aangereikte oefeningen en technieken uit dit boek kunnen ouders hun kinderen helpen zich minder door angst te laten leiden. In plaats van naar het vermijden van angst gaat de aandacht juist uit naar situaties die het kind bang maken. Zo kan de koter in kwestie de eigen reacties beter leren begrijpen en beheersen.

Mindfulness voor je kind: hoe je kinderen kunt helpen met stress om te gaan en gelukkiger, aardiger en socialer te zijn
Susan Kaiser Greenland
2010, Ten Have (Kampen), 238 p.
Dit boek leert hoe mindfulness kinderen beter in balans krijgt als het even tegenzit. De essentie van mindfulness, dat veel volwassenen helpt om te gaan met stress en andere ongemakken, wordt door de Amerikaanse mindfulnesscoach Susan Kaiser Greenland aan de hand van spelletjes, anekdotes en leuke oefeningen toegankelijk gemaakt voor kinderen van alle leeftijden.

Mindfulness voor je kids
David Dewulf, Berti Persoons en Veronique Benoit
2009, Lannoo (Tielt), 255 p.
Met aangepaste speelse oefeningen en een leuk verhaal introduceert dit boekje kinderen in de wereld van mindfulness. Het hoofdpersonage Pieter, een achtjarige jongen, komt tijdens zijn tegenvallers op school in contact met Pol de Trol, een mythische figuur die de jongen inwijdt in de geheimen van mindfulness. Maar al snel ontmoet Pieter Grommy, symbool voor de innerlijke criticus, die hem voortdurend doet twijfelen. Gelukkig is er Hartenlief die erin slaagt om Pieter op een liefdevolle wijze te ondersteunen.

Mindfulness voor kinderen: gids voor onderwijs, hulpverlening en ouders

Pim Catry en Jan Decuypere

2008, Acco (Leuven/Voorburg), 222 p.

Weg van vele klachten zoals depressies, stress, eetstoornissen en psychosomatische stoornissen verenigt mindfulness lichaam en geest en creëert het een helend groeiproces waarin kinderen hun eigen kwaliteiten kunnen ontwikkelen. Dit praktijkboek bevat een programma voor de begeleider, bestaande uit verschillende meditatie-oefeningen en voedende verhalen, een werkboek voor kinderen en een dvd met oefeningen.

Boeken over wat nieuwe technologieën met onze geest uitrichten...

In een onlangs gegeven interview met de krant De Standaard over de invloed van nieuwe digitale technologieën op ons gedrag en de gevolgen hiervan voor onze psychische gezondheid stelt de Amerikaanse psycholoog Larry Rosen onomwonden: "Het is abnormaal gedrag. Als je vroeger iemand luid tegen zichzelf pratend en heftig gesticulerend door een winkelstraat zag lopen, dan stak je de straat over om de persoon te mijden, want daar was duidelijk iets niet pluis mee. Nu doet iedereen het. Het enige verschil is dat ze met één hand een telefoon aan hun oor houden."

Diezelfde Rosen heeft het in zijn onlangs uitgegeven boek 'iDisorder: understanding our obsession with technology and overcoming its hold on us' onder meer over Facebook-depressies ("Alle anderen hebben een interessanter leven dan ik"), het compulsieve gedrag dat we vertonen als we met moderne communicatiemiddelen in de weer zijn, de invloed van de stortvloed aan impulsen op ons brein ("Wie studeert, intussen sms't en op Facebook zit, verliest tijd en concentratie, het is niet anders") en communicatiestoornissen als gevolg van de verdringing van 'lijfelijke' gesprekken door onlinecommunicatie ("Ik maak me sterk dat de verruwing van onze maatschappij daarvan deels het gevolg is. Mensen hebben geen geduld meer, gaan voor het minste met elkaar in de clinch"). Kortom, in Larry Rosens 'iDisorder' wakkert onze huidige techno-overdrive, die volgens de professor niét gek maakt, latent aanwezige psychische stoornissen aan. Een waarschuwing die kan tellen!
In ons taalgebied en in hetzelfde onderzoeksgebied verscheen onlangs 'De virtuele spiegel: waarom Facebook ons ongelukkig maakt' van de jonge Nederlandse socioloog Koen Damhuis. In afwachting van beide boeken kan je in ons documentatiecentrum alvast terecht voor...    

Virtually you: the dangerous powers of the e-personality

Elias Aboujaoude

2011, Norton (New York/London), 349 p. 

Elias Aboujaoude, die als psychiater patiënten behandelt wier levens door het internet grondig zijn veranderd, waarschuwt voor het gevaar waarop het internet ons in staat stelt om, met een 'e-persoonlijkheid', ons beter voor te doen dan we zijn. Ook onze e-mailtaal past zich aan deze nieuwe persoonlijkheid aan. Onze e-persoonlijkheidskenmerken sijpelen offline door en maken ons ongeduldig, ongeconcentreerd en opgejaagd. Op die manier wordt ons werkelijk leven geconfigureerd aan dat van het beeld dat we in chatrooms achterlaten.

Internet addiction: a handbook and guide to evaluation and treatment

Kimberly S. Young en Cristiano Nabuco de Abreu

2011, John Wiley & Sons (Hoboken), 289 p.

Dit op empirisch materiaal gebaseerde handboek definieert, beoordeelt, diagnosticeert en behandelt problematisch internetgebruik. Het bevat gevalideerde evaluatie-instrumenten die het onderscheid maken tussen dwangmatig en normaal online computergebruik en schenkt aandacht aan de meest verslavende online activiteiten. Verder komen verschillende subtypes van internetverslaving aan bod: van online pornografie en internetgokken tot gaming op het web. Daarenboven is er plaats voor verschillende evidence-based behandelingsstrategieën om cliënten van diverse leeftijden, rekening houdend met hun specifieke problematiek, tegemoet te treden.