De zomervakantie komt eraan: tijd dus voor wat nieuwe titels...

Ook de voorbije maanden zaten we niet stil en vulden we onze collectie alvast aan met zo'n 140 nieuwe ggz-titels. Hiertussen een aantal opvallende publicaties waarvoor vast en zeker nog een plaatsje vrij is in een van je reiskoffers...

In deze uitgave staan de ervaringen van enkele vrouwen met een borderline persoonlijkheidsstoornis centraal. Met de nodige doses zelfkennis en vindingrijkheid en door acceptatie leerden ze elk met hun borderline om te gaan. Het is bedoeld om hulpverleners aan te sporen deze zogeheten borderliners nog beter te leren kennen door dichterbij te komen en komaf te maken met de vooroordelen ten overstaan van deze persoonlijkheidsstoornis.

Borderline van binnenuit: handreiking aan hulpverleners / A. Oude Egberink, F. Wijnhoud, V. van Rijnsoever, H. Eversen, e.a. - Utrecht : de Graaff, 2012. - 112 p.

  

Nadat ze in een eerste psychose vergleed, kreeg Ingrid Lammerant op haar dertigste de diagnose schizo-affectief toegemeten. In dit op eigen initiatief tot stand gekomen boek, waarvoor ze ook de afbeeldingen verzorgde, beschrijft Lammerant haar psychotische beleving vlak na of tijdens een psychose. Opvallend is dat haar opleiding als klassiek filologe ook de achtergrond van haar psychoses kleurt. Zo staat ze uitvoerig stil bij de sprookjessymboliek van psychiater C.J. Schuurman en vertelt ze dingen over de droomanalyse van C.G. Jung.  

De weg naar Engel-land: mijn psychische ziekte als zoektocht naar zingeving / I. Lammerant. - Bornem : ShopMyBook, 2012. - 102 p.

Dit individueel gericht programma, ontworpen voor leerlingen met autismespectrumstoornissen, wil sociaal gedrag helpen ontwikkelen zodat schoolse prestaties en emotioneel welbevinden worden bevorderd. Vanwege het visueel-expliciete karakter is het programma ook geschikt voor leerlingen met gedrags- en ontwikkelingsproblemen, non-verbale leerstoornissen en scholieren met een andere culturele achtergrond. De opgenomen onderwijskundige procedures, zoals cartooninstructie, gevisualiseerde sociale scenario's en video-modeling, zijn gericht op de ontwikkeling van zelfregulatie en gebaseerd op visuele ondersteuning en hebben tot doel adequaat schoolgedrag te verduidelijken. 

Positief gedrag op school voor kinderen met ASS - Autismespectrumstoornissen: individueel programma om de schoolcultuur te leren / I. Miniankova en J. Schrurs. - Antwerpen/Apeldoorn : Garant, 2012. - 219 p. 

Problematische verzamelaars of 'hoarders' zijn mensen die buitensporig veel verzamelen waardoor ze bedolven worden onder de spullen waarvan ze geen afstand kunnen nemen. Hierdoor komen de gemeenten, de thuiszorg, de geestelijke gezondheidszorg en de sociale omgeving vaak voor een grote uitdaging te staan. De auteurs bespreken de risico's en de gevolgen van overmatig bewaren en beschrijven hoe dwangmatige verzamelaars het best kunnen worden geholpen. Naast individuele en groepstherapie is er ook oog voor vrijwillige zorg en gedwongen hulpverlening en vertelt een 'hoarder' zelf zijn verhaal.

Problematische verzamelaars / J. van Beers en K. Hoogduin. - Amsterdam : Boom, 2012. - 222 p.

 

In deze uitgave wordt de periferie van beeldende en creatieve therapie van naderbij onderzocht. De auteurs gaan op zoek naar de plek waar kunst en therapie samenvallen, zoals in het Genkse Artisit-project en het 'Open Atelier' van een Amsterdamse psychiatrische instelling. Galeriehouders, docenten, kunstenaars, psychiaters en verzamelaars zoeken een antwoord op de vraag hoe therapeutisch kunst is en of er tussen beiden een verband is. 

Soms ben je uitgepraat: het atelier en de geestelijke gezondheidszorg / T. Wertheim-Cahen en T. Festen. - Antwerpen/Apeldoorn : Garant, 2013. - 126 p.

"We zijn doorgeschoten in diagnoses voor stoornissen die er geen zijn."

Dat de gerenommeerde Amerikaanse psychiater Allen Frances, in een vorig leven nog medewerker van de DSM-IV, niet te spreken is over de onlangs verschenen herziene editie van deze diagnostische gids voor psychische stoornissen, DSM-5 geheten, is zoiets als beweren dat de daden van het nieuwe Antwerpse stadsbestuur onopgemerkt voorbijgaan. Daarom zette de professor al zijn grieven op een rijtje en bundelde die tot een boek dat sinds kort, als 'Terug naar normaal', ook in het Nederlands te verkrijgen is.
In zijn kritiek laat DSM-afvallige Frances zien hoe onsamenhangende definiëringen in dit nieuwe diagnostische handboek zijn getuimeld en hoe die regelmatig met de nodige twijfel door zowel behandelaars, verzekeraars, farmaceutische bedrijven als patiënten worden gebruikt. Op die manier breekt de DSM heel doortastend in de levens van een heleboel mensen in. Ook de budgetten, bestemd voor de geestelijke gezondheidszorg, worden er voor een groot stuk door bepaald. Frances waarschuwt in 'Terug naar normaal' voor de misstanden die hieruit voortvloeien. Want geen enkel ander medisch handboek heeft zo'n impact op de levens van mensen, aldus de Amerikaanse psychiater, terwijl in geen enkele andere medische discipline de onzekerheid die er achter schuil gaat zo groot is.
Recensent Geerdt Magiels roemt deze DSM-kritiek enerzijds als een vlammend betoog tegen alles wat er fout kan gaan in de psychiatrie van vandaag, maar heeft het tegelijkertijd over een warm betoog voor het belang van diezelfde psychiatrie die heel wat mensen helpt. Op cobra.be stelt hij het als volgt: "Frances wijst op het dramatische feit dat een heleboel mensen niet behandeld worden. Hij is geen tegenstander van behandeling. Naast de gevallen waarin het fout gaat, geeft hij ook voorbeelden van waar de psychiatrie mensen helpt en geneest. Hij laat niet na te benadrukken dat er tien keer meer mensen geholpen worden dan er zijn waarbij de therapie faalt of het zelfs nog erger maakt. Hij wil vooral waarschuwen voor misbruik van een goed bedoeld instrument dat ongewild, maar ondertussen niet meer onopgemerkt schade kan berokkenen."

Wij kunnen natuurlijk niet achterblijven en daarom vind je Frances' kritische relaas sinds kort ook in onze collectie terug...

De Amerikaanse psychiater Allen Frances, ooit voorzitter van de DSM-IV Task Force, is tegenwoordig een van de meest gezaghebbende critici van de DSM-5, de nieuwe editie van het diagnostische handboek voor psychische stoornissen. Aan de hand van de geschiedenis van de psychiatrie beschrijft hij de excessen in de huidige psychiatrische diagnostiek. Frances waarschuwt voor 'diagnostische inflatie' en 'overmedicatie'. Volgens de professor verwarren snel gestelde diagnoses somatische klachten met psychische stoornissen waardoor de grens tussen 'normaal' en 'gestoord' in de DSM-5 radicaal verschuift. Hij vreest dat de maatschappelijke consequenties (onderwijs, rechtspraak,…) voor de behandeling van de zogeheten nieuwe 'patiënten' niet te overzien zijn. 

Terug naar normaal: inside informatie over de epidemie van psychische stoornissen, DSM-5, Big Pharma en de medicalisering van het dagelijks leven / A. Frances. - Amsterdam :  Nieuwezijds, 2013. - 318 p.

Een stiefmoeder, een schizofrene jongen en een opiniestuk...

"Die eenzaamheid spreekt uit alle getuigenissen van jouw lotgenoten. Niet weten wat je overkomt, er met niemand over durven praten, er later niet meer over kunnen praten. De angst, dat iedereen je in de steek zal laten, dat vrienden en familie je net zo zullen uitschelden als de stemmen in je hoofd, dat hun klank op den duur je enige gezelschap zal zijn. En aangezien je niet bestand bent tegen spanningen, wakkert die angst je ziekte nog meer aan, en word je nog banger dan je al was. Op welk een helse mallemolen ben jij terecht gekomen, welk een duivelse kermis vier jij?"

(uit: I. Vander Veken, 'Papavers'. 1997, Manteau (Antwerpen), p. 117)

Vandaag kreeg columniste en journaliste Ingrid Vander Veken in De Standaard een pagina ter beschikking waar ze op de haar zo treffende wijze verhaalt over hoe de Gentse assisenzaak rond Kim De Gelder zoveel herinneringen bij haar losweekt. Een dikke vijftien jaar geleden maakte Vander Veken met 'Papavers: het poëtische relaas van een leven met een schizofrene jongen' immers haar Kim De Gelder wereldkundig. De gedachte dat veel mensen voor dit soort van wanhoop vandaag nog steeds de ogen sluiten, deed Vander Veken opnieuw in de pen kruipen. Deze keer voor een meer dan lezenswaardige bijdrage in de krant: "Ik ken zijn verhaal, en u kan het nalezen in de bibliotheek. Het is geen goed verhaal en dat zou het ook nooit geworden zijn. Omdat hij ziek was en zijn ziekte niet zelf had gekozen. Omdat dat de enige verklaring is van waar zo iemand toe in staat is. Omdat zulke daders niet de monsters zijn waarvoor men ze afschildert, maar deerniswekkende sukkelaars. En ook: omdat hun verwoesting bij anderen en bij henzelf daar niet minder om is."

Driemaal goed nieuws: Vander Vekens roman 'Papavers' zit gewoon in onze bibliotheekcollectie en voor haar pretentieloos opiniestuk hoef je de krant alvast niet te kopen, een muisklik volstaat. In de reguliere handel is het boek helaas uitverkocht. Schrijfster Ingrid Vander Veken liet ons wel weten dat de digitale versie van haar getuigenis nog steeds verkrijgbaar is. Bestellen kost 10 euro en doe je aan de hand van een eenvoudig mailtje. De opbrengst gaat integraal naar Similes, een vereniging die familieleden en vrienden van personen met psychiatrische problemen bij elkaar brengt.

De (on)zin van zelfhulpboeken tegen het licht gehouden...

"Zelfhulpboeken kunnen er nooit voor zorgen dat iemand slank, machtig, rijk en geliefd wordt. En zélfs als dat zou gebeuren, dan zouden de lezers vast nog even ongelukkig zijn als voor het lezen van dat boek." Een waarheid als een koe, toch? Al zou ook in dit geval een beetje nuance wel op zijn plaats geweest zijn, moet de redactie van De Standaard gedacht hebben. Daarom pakte zij onlangs uit met een artikel waarin naar de (on)zin van zelfhulpboeken werd gepeild.
Psycholoog en onderzoeker Ad Bergsma, die in 2011 promoveerde met een proefschrift over geluk aan de Erasmus Universiteit Rotterdam en zelf een aantal zelfhulpboeken schreef, maakt in zijn studie 'Do self-help books help?' een onderscheid tussen probleem- en groeigerichte zelfhulpboeken. Zo zouden probleemgerichte boeken in bepaalde gevallen, zoals milde depressie, angst en slaapproblemen, even effectief kunnen zijn als psychotherapie. Over de lezers van zelfhulpboeken wordt vaak smalend gedaan, stelt Bergsma. Toch is ook hier enige voorzichtigheid geboden: vaak gaat het om relatief hooggeschoolde, leeshongerige vrouwen met een bovengemiddelde nieuwsgierigheid. Verder waarschuwt de Nederlander voor de onrealistische verwachtingen die sommige zelfhulpboeken kunnen creëren en vraagt hij zich af of er geen sprake zou kunnen zijn van een placebo-effect. In ieder geval staat of valt veel met de persoonlijkheid van de lezer, aldus de onderzoeker: "Of de boeken écht werken, hangt meer af van de lezer dan van de boeken." Collega-onderzoeker Susan Krauss Whitbourne, professor psychologie aan de University of Massachussetts Amherst, treedt Bergsma hierin bij en stelt dat het moet klikken met een boek, net zoals het moet klikken met een therapeut van vlees en bloed. Volgens haar is het van belang dat de lezer niet klakkeloos alles slikt: "Je moet altijd kritisch staan tegenover het advies van een zelfhulpboek."
Dat laatste kunnen wij alleen maar beamen en speelt ook een rol als we weer eens op zoek gaan naar een aantal zelfhulptitels voor onze collectie. Zo kwamen er de voorbije twee jaar precies een dozijn zelfhulpboeken bij waarvan dit alvast de drie meest opvallende zijn...

Uit recent wetenschappelijk onderzoek kwam naar voren dat stress een alarmsignaal is in de zetel van ons denk- en redeneervermogen: de prefrontale neocortex. Paradoxaal genoeg is deze prefrontale intelligentie weinig bewust. Toch kunnen we, als we onze stress leren herkennen en de boodschap erachter leren begrijpen, een prefrontale manier van denken ontwikkelen die deze stress aanpakt. Een methode gekenmerkt door openheid, relativeringsvermogen, creativiteit, rationaliteit en altruïsme. Aan de hand van concrete voorbeelden en oefeningen illustreren de auteurs van deze hulpgids hoe dit precies in zijn werking gaat. 

Wijzer van stress: beter leven dankzij de neurowetenschappen / J. Fradin, M. Aalberse, L. Gaspar, C. Lefrançois en F. Le Moullec. - Berchem : De Boeck, 2011. - 221 p.

Het veranderen van de manier waarop je naar jezelf kijkt, is de hoofdtoon van deze hulpgids. Als je begrijpt waar je gebrek aan zelfvertrouwen vandaan komt en hoe dit een vicieuze cirkel creëert die belemmert dat je zelfvertrouwen tot ontwikkeling komt, sta je, volgens de auteur van dit boek, al een stuk verder. Het aanvaarden van je talenten en je zwakheden leren relativeren, een zekere mildheid voor jezelf, zorgen voor een objectieve kijk op wie je bent.

Gezond zelfvertrouwen: verbeter je zelfwaardering stap voor stap / M. Fennell. - Amsterdam : Nieuwezijds, 2011. - 255 p.

De Amerikaanse psycholoog Timothy Wilson, deskundige op het gebied van zelfkennis en geluk, beweert in dit zelfhulpboek dat we ons zelfbeeld kunnen verbeteren door zelf ons levensverhaal vorm te geven. De sleutel tot ons geluk ligt verscholen in de manier waarop we het verhaal van ons leven weten bij te sturen, de mogelijkheid om ons eigen verhaal te herschrijven.

De verhalen van ons leven: verander je zelfbeeld en verbeter je bestaan / T. Wilson. - Amsterdam/Antwerpen : Contact, 2011. - 309 p.

Homeland: meermaals bekroonde Amerikaanse reeks over een zwaar getraumatiseerde oorlogsveteraan...

Begin dit jaar ging Knack Focus op bezoek bij Gideon Raff, een van de bedenkers van Homeland, een Amerikaanse dramaserie die zich hoofdzakelijk concentreert op de, door de acht jaar in gevangenschap in handen van Al-Qaeda, zwaar getraumatiseerde soldaat Nicholas Brody. Het bijzondere aan deze bekroonde televisiereeks is dat de makers ervan in eerste instantie geïnteresseerd zijn in het lange herstelproces van GI Brody. Na jarenlange folteringen moet de man onder andere opnieuw toenadering zoeken tot zijn van hem vervreemde vrouw en twee kinderen, een moeizaam verlopend proces daar hij voortdurend geplaagd wordt door nachtmerries, enkel in slaap raakt als hij op de grond ligt en nauwelijks lichaamscontact verdraagt. Raff: "Alles wat je leest en hoort over krijgsgevangenschap gaat over de ontvoering van soldaten of over de campagnes die gevoerd worden om ze terug thuis te krijgen. Maar eenmaal ze vrijgelaten zijn, houdt het op. De terugkeer is ons happy end, en alles wat daarna komt interesseert ons niet, omdat het dat ideaalbeeld zou kunnen verstoren." 

Toegegeven, om deze intelligente reeks iets spannender te maken, voerden de scenaristen ook de niet altijd even betrouwbare Carrie Matheson, een vrouwelijke CIA-agente met een voorgeschiedenis van psychische problemen, ten tonele. Zij is de enige die niet meegaat in de idolatrie die de Amerikaanse media en publieke opinie opzetten na de terugkomst van hun oorlogsheld. Vlak voor Brody's bevrijding zou er immers een Amerikaan naar het terroristische kamp zijn overgelopen, een gegeven dat aan deze reeks heel wat extra spankracht moet geven. 

Ter voorbereiding van Homeland had Gideon Raff heel wat gesprekken met ex-gevangenen en hun trauma dat ze aan hun beproevingen overhielden: "Het wordt vaak omschreven als posttraumatische stress, maar eigenlijk kun je het met niets vergelijken. De ervaring is zo ingrijpend, je wordt er zo door ontmenselijkt dat het onmogelijk is om er nog helemaal van te herstellen.(...) Een van de treurigste dingen die ik heb gehoord, kwam van een man die vijf jaar gevangen had gezeten. Hij vertelde me dat hij op den duur zo eenzaam en bang was in dat hol dat hij blij was als zijn beulen hem kwamen halen om hem te folteren, omdat hij dan toch een beetje menselijke interactie had."

Snel dus naar de bestelknop van je digitale televisie, maar niet zonder ook eerst eens langs te komen in onze bibliotheek voor...

Voor mensen met een posttraumatische stressstoornis (PTSS) als gevolg van seksueel misbruik, oorlogsgeweld of geweld tout court is het opgelopen trauma nooit verleden tijd. Op basis van interviews met mensen met PTSS en gesprekken met hun omgeving toont de auteur van dit boek aan hoe veelomvattend de impact van dergelijke traumaklachten op het dagelijks leven kan zijn. 

Trauma-ervaringen: verhalen van mensen met PTSS en hun naasten / K. van der Heijden. - Amsterdam : Hogrefe, 2012. - 152 p.

Diverse auteurs behandelen het begrip ‘veerkracht’ in zowel de therapeutische praktijk, de klinische context als in een louter theoretisch kader. Alles draait om als traumatisch ervaren gebeurtenissen, van seksuele misdrijven tot de jodenvervolging in de Tweede Wereldoorlog, waarin zowel slachtoffers als daders van geweld aan bod komen. Tegelijkertijd pleiten verschillende bijdrageschrijvers voor complementaire therapeutische strategieën, met onder meer systemische coaching en EMDR, rond de materies trauma en veerkracht.

Trauma et résilience: victimes et auteurs / R. Coutanceau, J. Smith, S. Lemitre en J.L. Senon. - Paris : Dunod, 2012. - 450 p.

Dit handboek geeft een overzicht van klinische en wetenschappelijke inzichten waardoor praktische hulp aan mensen met een posttraumatische stressstoornis (PTSS) mogelijk wordt. Zowel enkelvoudige als complexe posttraumatische stressstoornissen en dissociatieve stoornissen worden belicht. Er is ook ruime aandacht voor preventie, opvang en allerlei vormen van psychotherapie en farmacotherapie, voor zowel kinderen als volwassenen, bij de behandeling van PTTS.

Handboek posttraumatische stressstoornissen / E. Vermetten, R.J. Kleber, O. van der Hart, J. Haagen en M. Sleijpen. - Utrecht : De Tijdstroom, 2012. - 808 p.

Deze uitgave formuleert aanbevelingen voor de behandeling van volwassenen met gegeneraliseerde angststoornissen, zoals posttraumatische stressstoornissen, obsessief-compulsieve stoornissen en sociale fobieën, al dan niet in combinatie met andere (depressieve) stoornissen. Het gaat in op de farmacologische en psychologische aspecten van de behandeling en biedt evidence-based materiaal voor de organisatie van deze specifieke vorm van zorg in het ruimere zorggeheel. Op de bijhorende cd worden diverse data die deze richtlijn ondersteunen grafisch voorgesteld.

Generalised anxiety disorder in adults: management in primary, secondary and community care / National Collaborating Centre for Mental Health. - Leicester :  The British Psychological Society, 2011. - 463 p.

De psychische problemen waarmee vluchtelingen en asielzoekers worden geconfronteerd, bewijzen dat culturele en sociaaleconomische factoren een belangrijke rol spelen in de aanpak van de zoektocht naar hulp en de acceptatie of de afwijzing van behandelingen. Zowel theoretische als praktische aspecten van de geestelijke gezondheidsnoden bij dergelijke mensen worden in deze publicatie behandeld: van de impact van migratie op de geestelijke gezondheid tot diagnostische drogredenen rond de veranderde identiteit. Het laatste deel van dit boek richt zich dan weer op heel specifieke problemen zoals rouwverwerking, seksueel geweld en posttraumatische stressstoornissen en heeft aandacht voor psychische problemen bij specifieke groepen, zoals kinderen op de vlucht.  

Mental health of refugees and asylum seekers / D. Bhugra, T. Craig, en K. Bhui. - Oxford : Oxford University Press, 2010. - 308 p.

Een nieuw jaar, een verse stapel boeken...

Ook in 2013 zijn wij van plan onze bibliotheek te spijzen met heel wat nieuwe boektitels die van ver (of van dichtbij) te maken hebben met het thema 'geestelijke gezondheid'. Daarom trakteren we je nu alvast op een aantal van onze meest opvallende publicaties die vanaf vandaag in ons documentatiecentrum geduldig op jou liggen te wachten...

Bij oplossingsgerichte hulpverlening zijn het de cliënten zelf die voor hun eigen ervaringen, problemen en perspectieven verantwoordelijk zijn. Hulpverleners zijn uitsluitend deskundigen in het begeleiden van dit proces. In dit boek wordt de visie van deze vraaggerichte manier van werken, waarbij de relatie tussen cliënt en hulpverlener weer centraal komt te staan, uit de doeken gedaan. De theoretische verdieping wordt in één methodisch geheel, ‘Cirkels van empowerment’, gegoten en geïllustreerd aan de hand van praktijkvoorbeelden zoals psychosociale hulpverlening bij schulden en de begeleiding van cliënten met depressieve klachten.

Oplossingsgerichte hulp- en dienstverlening: cirkels van empowerment / W. Joosen en W. van der Vaart. - Antwerpen/Apeldoorn : Garant, 2012. - 200 p.

Dit proefschrift behandelt de vraag hoe de ontwikkeling van het beroep psychiatrisch verpleegkundige zich in de periode 1830-1980 in Nederland heeft voltrokken. Op welke wijze dacht het voormalige verplegend personeel over de genoten opleiding, de arbeidsvoorwaarden en de omgang met psychiatrische patiënten? Verder worden alle vóór 1980 verschenen handboeken in de psychiatrische verpleegkunde besproken en werpt de auteur haar licht op de vroege opkomst van de sociaal-psychiatrische verpleegkunde in Nederland.

Gekkenwerk: de ontwikkeling van het beroep psychiatrisch verpleegkundige in Nederland. 1830-1980 / C. aan de Stegge. - Maastricht : Universitaire Pers, 2012. - 1088 p.

Gudrun Bongaerts, auteur van dit getuigenis, verliest haar zus Hilde op zesendertigjarige leeftijd aan borstkanker. Vier jaar heeft ze nodig om de dood van Hilde te aanvaarden. Een periode ook waarin ze een poging ondernam haar persoonlijke symptomen van rouw binnen een groter kader te plaatsen. De vijf stadia van rouwverwerking worden, op basis van ingebeelde gesprekken met haar zus, verdeeld over evenveel hoofdstukken. Op die manier moeten beiden door een groeiproces en komen ze tot inzichten met betrekking tot hun levenshouding en hun onderlinge relatie. 

Merel en ik: over rouwverwerking / G. Bongaerts. - Westerlo : Kramat, 2012. - 150 p.

Dit boek buigt zich over de vraag wat er met een mens gebeurt als hij constant hevige pijn lijdt en het de pijn zelf is die het probleem wordt. Hoe ontstaat chronische pijn precies? Wat zijn de gevolgen hiervan en welke behandelingen bieden soelaas? Wat is de rol die pijnstillers spelen en welke verwachtingen mag een pijnpatiënt koesteren? Bart Morlion, hoofd van het multidisciplinair pijncentrum van het UZ Leuven, tracht op al deze vragen een antwoord te formuleren. Interviews met pijnpatiënten illustreren dat ook de steun van hun omgeving levensnoodzakelijk is. 

Wanneer de pijn blijft: kwaliteitsvol leven ondanks chronische pijn / B. Morlion en K. Janssen. - Leuven/Den Haag : Acco, 2012. - 190 p.

De in dit boek opgenomen verschillende getuigenissen geven een duidelijk beeld van wat psychose precies is en of je ermee kan leren leven. De heldere toelichtingen van Bea De Rouck, psychiatrisch verpleegkundige met jarenlange ervaring op de afdeling psychosezorg van het Brugse PZ Onze-Lieve-Vrouw, schetsen deze psychiatrische stoornis van de allereerste signalen tot het definitief uitbreken ervan. Ook de mogelijke evoluties, de emotionele gevolgen voor zowel de patiënt als zijn omgeving en de effectieve behandelingsvormen komen uitvoerig aan bod. 

Psychose beter begrijpen / B. De Rouck. - Leuven : Davidsfonds, 2012. - 180 p.

Schrijver Paul Baeten Gronda over gebrek aan aandacht, bijlessen, gekke beroepen en etiketkinderen...

"Als ik niet in 1981 maar wel tien of twintig jaar later was geboren, dan hadden ze mij als kind zeker op rilatine gezet. Ik ben blij dat dat niet gebeurd is. Dit is waarom."
Zo begint de Vlaamse schrijver Paul Baeten Gronda, in 2010 met zijn 'Nemen wij dan samen afscheid van de liefde' goed voor de Vlaamse Debuutprijs, zijn wekelijkse rubriek 'Grrrronda' in Knack Focus van afgelopen 21 november. Wat volgt is een curriculum vitae waaruit blijkt dat Gronda's aanleg voor jeugdige overactiviteit en schoolse desinteresse vandaag nogal gemakkelijk zou leiden tot grote ongerustheid bij de ouders met het bevrijdende stempel van ADHD tot gevolg. In zijn typische, onderkoelde en humoristische stijl trekt Gronda alle registers van het betere columnwerk open om, op basis van zijn ongewone levenswandel, definitief het eigen schrijverschap te legitimeren. Besluiten doet deze jonge auteur met: "Ik wil niet beweren dat alle kinderen die vandaag door hun ouders, leerkrachten en de verkoopafdeling van Novartis aan de rilatine worden gehouden verloren kunstenaars zijn. Maar wel dat die er waarschijnlijk ergens tussen zitten en dat een goed deel van de rest zijn weg ook wel zal vinden, al zal die weg misschien op het eerste gezicht wat raar of kronkelig lijken.

Zoals psycholoog Stijn Vanheule eerder deze maand nog bevestigde in De Morgen: het aantal 'etiketkinderen' explodeert. Wel, alles wat je in de pagina's hierna zult zien aan films, muziek en noem maar op, is meer dan waarschijnlijk het product van een of andere zot die kon ontsnappen aan het waanidee dat de rustige, keurige weg de enige juiste is. Er is dus nood aan enkele nieuwe, meer specifieke etiketten. Enkele voorstellen. Gitarist. Timmerman. Tv-presentator. Hiphopproducer. Striptekenaar. En aan al de rest: relax."

Ook onze bibliotheekcollectie herbergt heel wat materiaal dat zich toespitst op aandachtstekort-hyperactiviteitstoornis, kortweg ADHD, bij zowel kinderen als volwassenen. Onze meest recente boektitels zijn...

In dit boek vraagt Laura Batstra, onderzoeker en docent aan de Rijksuniversiteit Groningen, zich af of ADHD een ziekte is, of je ermee geboren wordt en of medicatie in alle gevallen het functioneren van een kind met ADHD verbetert. Ze concludeert dat geneesmiddelen, in heel wat situaties, uitsluitend nadelige gevolgen hebben voor het kind. Volgens Batstra volstaat een doorgedreven ouder- en leerkrachttraining waardoor overdiagnose en -behandeling van ADHD kunnen worden vermeden.  

Hoe voorkom je ADHD? Door de diagnose niet te stellen / L. Batstra en A. Frances. - Amsterdam : Nieuwezijds, 2012. - 176 p.

Koen, een jongen van acht met zowel aandachts- als hyperactiviteitsproblemen, schetst vanuit zijn beleving als ADHD’er de dingen die hij meemaakt. Ook zijn moeder, Gerdie, kreeg jaren na de diagnose bij haar zoon het label ‘ADHD’ opgekleefd. De verhaaltjes van Koen, op basis van zijn ervaringen en die van zijn moeder, zijn geschikt om in klasverband voor te lezen en het thema ADHD bespreekbaar te maken. Achteraan het boek zijn belangrijke aandachtspunten voor kinderen met ADHD opgenomen.

Koen - ik heb geen adhd, want ik ben anders dan Leon / G. Verheijden en A. van Tilborg. - Deventer : Van Tricht, 2011. - 86 p.

In het eerste deel van dit boek staan de symptomen van deze aandachtstekortstoornis in de verschillende volwassen levensfasen centraal. Verder is er aandacht voor theoretische concepten en behandelvormen van ADHD bij volwassenen. Met casuïstiek gaat het tweede deel in op vaak voorkomende dilemma’s uit de professionele praktijk en worden de bij ADHD meest voorkomende psychiatrische comorbide stoornissen kort belicht: van verslavingsproblemen tot angststoornissen.

Volwassenen met ADHD: theorie en casuïstiek / A.M.D.N. van Lammeren, E.H. Horwitz en C.E.J. Ketelaars. - Assen : Van Gorcum, 2012. - 196 p.

Dit boekje is een actuele stand van zaken van alles wat met ADHD en ADD bij kinderen en pubers te maken heeft. Het beschrijft wat AD(H)D precies is, hoe het in het brein ontstaat en welke rol executieve functies of regelfuncties spelen. Ook bewezen effectieve behandelmethoden en recente informatie over de aanpak ervan worden uitgebreid toegelicht. Met praktijkvoorbeelden, relevante websites en adressen.

ADHD bij kinderen / A. Eenhoorn. - Houten : LannooCampus, 2012. - 159 p.